Άμαστρις

Αντιποντιακό παραλήρημα αποτυχόντος πολιτευτού!

2011-01-25T08:53:00.000-08:00

Μία δυσάρεστη έκπληξη περίμενε όσους Πόντιους έτυχε να διαβάσουν το βιβλίο του πρώην υφυπουργού κ. Νίκου Μπίστη «Προχωρώντας και αναθεωρώντας», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Πόλις». Περιγράφοντας τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στην προσπάθειά του να προσεγγίσει τις διάφορες εθνοτοπικές ομάδες της Β΄ Αθήνας, στην οποία ήταν υποψήφιος κατά τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, ο γνωστός από τη συμμετοχή του σε πάσης φύσεως τηλεοπτικά παράθυρα πολιτικός του κυβερνώντος κόμματος φτάνει στην ανοιχτή αμφισβήτηση -για πρώτη φορά από Έλληνα πολιτικό- της ίδιας της ύπαρξης της γενοκτονίας ως ιστορικού γεγονότος!

Ο κ. Μπίστης αφιερώνει δύο ολόκληρες σελίδες του ενδιαφέροντος κατά τα άλλα πονήματός του σε ένα προκλητικής εμπάθειας αντιποντιακό παραλήρημα, με το οποίο κατηγορεί ανοιχτά το χώρο των ποντιακών οργανώσεων για φασισμό και υποστηρίζει ότι το αίτημα για την αναγνώριση της Γενοκτονίας χρησιμοποιείται σκόπιμα από διάφορους «επαγγελματίες ποντιοπατέρες» ως εμπόδιο για τη βελτίωση των Ελληνοτουρκικών σχέσεων και του Κυπριακού!

Δεν αρκείται όμως μόνο στην έκφραση των «πολιτικών» του θέσεων επί του θέματος ο κ. Μπίστης, αλλά υπεισέρχεται -και μάλιστα με αυτοπεποίθηση ιστορικού ολκής- στην ουσία, υποστηρίζοντας ότι «στα σαντζάκια όπου οι Πόντιοι δεν ξεσηκώθηκαν για να ενισχύσουν τους Ρώσους κατά των Τούρκων, δεν τους πείραξαν». Ακριβώς δηλαδή αυτό που έλεγε και το επίσημο κείμενο του τουρκικού ΥΠΕΞ για τη Γενοκτονία των Ποντίων, που μεταφράσαμε και δημοσιεύσαμε σε παλαιότερο τεύχος μας. Και βέβαια μη σπεύσετε να αναρωτηθείτε από αντλεί ο κ. Μπίστης τόση βεβαιότητα για το ατράνταχτο ιστορικό επιχείρημα που επικαλείται, διότι στις επόμενες σελίδες του βιβλίου του παρουσιάζει επαρκείς αποδείξεις του σεβασμού που τρέφει προς την επιστήμη της ιστορίας, αναφερόμενος επανειλημμένως στη εκτίμηση που τρέφει προς το πρόσωπο της κυρίας Ρεπούση (της γνωστής «μοντέρνας» ιστορικού, που έγραψε και τύπωσε με χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων τα γνωστά φληναφήματα περί «συνωστισμού» στην προκυμαία της Σμύρνης), αλλά και στον αποτροπιασμό του για την άδικη επίθεση που αυτή δέχθηκε από διάφορους αγράμματους υπερπατριώτες!

Κι αφού λοιπόν δικαιολογημένα οι Τούρκοι έκαναν όσα έκαναν «στα σαντζάκια όπου οι Πόντιοι δεν ξεσηκώθηκαν για να ενισχύσουν τους Ρώσους», ο βαθύς γνώστης των διεθνών σχέσεων (και επί σειράν ετών εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής κόμματος του Ελληνικού Κοινοβουλίου) κ. Μπίστης αποδίδει εύσημα στον ΟΗΕ, διότι «έχει πολύ αυστηρά κριτήρια για την αναγνώριση γενοκτονιών -διαφορετικά, η ούτως ή άλλως ταλαιπωρημένη από πολέμους, σφαγές, βιασμούς και εθνοκαθάρσεις ανθρωπότητα θα έμπαινε σε νέες περιπέτειες, και μάλιστα αναδρομικά, για το χατίρι προέδρων και ενώσεων αποστράτων» (ενώ η μη αναγνώριση παρόμοιων γενοκτονιών προφανώς είναι κατά τον κ. Μπίστη άσχετη με τα διεθνή συμφέροντα και τους διεθνοπολιτικούς συσχετισμούς!).

Βέβαια κάθε άποψη έχει τη σημασία και την αξιοπιστία της αναλόγως του προσώπου που την εκφράζει. Και ο κ. Μπίστης κάθε άλλο παρά τυχαίο πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί. Υπήρξε μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Πολυτεχνείου -αλήθεια, αυτή η έρμη η συμμετοχή στο Πολυτεχνείο για πόσες ακόμη ατυχείς επιλογές και για πόσα ακόμη μεταπολιτευτικά πολιτικά αμαρτήματα των νεαρών τότε πρωταγωνιστών του θα χρησιμεύει ως άλλοθι;- ενώ κατανάλωσε τα υπόλοιπα τριάντα χρόνια της πολιτικής του διαδρομής σε μία πρωτοφανή για την ελληνική πολιτική ιστορία προσπάθεια περάσματος απ’ όσο το δυνατόν περισσότερα κόμματα του αριστερού τμήματος του πολιτικού φάσματος. Αρχίστε λοιπόν να κρατάτε λογαριασμό: μεταπολιτευτικά εντάχθηκε στο ΚΚΕ, από το οποίο διαγράφτηκε το 1983. Εν συνεχεία προσχώρησε στο ΚΚΕ εσωτερικού. Το 1986 με τη διάσπαση του ΚΚΕ εσωτερικού ακολούθησε το Γιάννη Μπανιά στο ΚΚΕ εσωτερικού-Ανανεωτική Αριστερά. Το 1989 προσχώρησε στον ενιαίο Συνασπισμό και με τη διάσπαση του τελευταίου το 1993 εντάχθηκε στο νέο Συνασπισμό της κας Δαμανάκη. Αφού παρέμεινε σε αυτόν για μερικά χρόνια, τασσόμενος πάντα στην πλευρά των ανεξαρτήτως προέδρου «προεδρικών», αποχώρησε από το Συνασπισμό και ηγήθηκε της αλήστου μνήμης ΑΕΚΑ (Κίνησης Ανανεωτικής και Εκσυγχρονιστικής Αριστεράς), την οποία διέλυσε λίγο αργότερα, όταν αποφάσισε να ενταχθεί στο ΠΑΣΟΚ και να αναλάβει υφυπουργός Εσωτερικών στη βραχύβια τελευταία κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Σημίτη. Ζητάμε ειλικρινά συγνώμη αν λησμονήσαμε να αναφέρουμε κάποιον σημαντικό σταθμό της πολυκύμαντης πολιτικής του διαδρομής, αλλά δυστυχώς η παρακολούθησή της μάλλον υπερβαίνει τις δυνατότητές μας!

Από όλη πάντως αυτή την ιστορία των ανοησιών που έγραψε ο κ. Μπίστης (χολωμένος πιθανότατα και από τη μόνιμη εκλογική του αποτυχία, αφού μέχρι σήμερα εξελέγη βουλευτής μόνο μία φορά κι αυτή με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας), βγαίνουν αβίαστα τρία συμπεράσματα. Το πρώτο, το θετικό, είναι ότι παρά την πολυετή περιηγητική του δραστηριότητα, ο κ. Μπίστης βρήκε το χρόνο να ασχοληθεί με εμάς τους Πόντιους και την άγνοιά μας περί της ιστορίας μας, που τείνει κατά τη γνώμη του να χαλιναγωγεί επικίνδυνα την Ελληνική εξωτερική πολιτική! Το δεύτερο, το αρνητικό, είναι ότι απόψεις σαν του κ. Μπίστη εξακολουθούν απ’ ότι φαίνεται να συγκινούν ένα κομμάτι του πολιτικού μας προσωπικού, που συνεχίζει να εμπνέεται ακόμη από τις «υγιείς» αντεθνικιστικές ιδεοληψίες του πάλαι ποτέ διαλάμψαντος «εκσυγχρονιστικού» εγχειρήματος. Συμπέρασμα τρίτον, και ίσως ουσιαστικότερο από τα τρία: η ανθρώπινη βλακεία δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο της εκάστοτε ακροδεξιάς, αλλά δυνητικά ανήκει εξ ίσου σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα.

Επίλογος: έχουν περάσει ήδη αρκετές εβδομάδες, αν όχι μήνες, από την κυκλοφορία του βιβλίου του κ. Μπίστη, χωρίς ωστόσο να σημειωθεί η παραμικρή δημόσια αντίδραση εκ μέρους του οργανωμένου ποντιακού χώρου. Δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν: είτε οι Πόντιοι δεν είναι τελικά τόσο φασίστες, όσο υποστηρίζει ο κ. Μπίστης, είτε οι εκπρόσωποι των οργανώσεών τους θα πρέπει να επισκέπτονται λίγο συχνότερα τα κεντρικά βιβλιοπωλεία….

… Διάφοροι πρόεδροι Ποντιακών Ομοσπονδιών, που έφτασαν στα χέρια και τα δικαστήρια για το παγκάρι της Παναγίας Σουμελά, είχαν στόχο ζωής να αναγνωριστεί η «γενοκτονία των Ποντίων». Από κοντά, σύσσωμη η Δεξιά, το πατριωτικό ΠΑΣΟΚ, με την Αριστερά να σφυρίζει αδιάφορα, σαν να μην ήθελε να καταλάβει τι κρυβόταν πίσω από το «αθώο» αίτημα. Επειδή όμως ο ΟΗΕ έχει πολύ αυστηρά κριτήρια για την αναγνώριση γενοκτονιών -διαφορετικά, η ούτως ή άλλως ταλαιπωρημένη από πολέμους, σφαγές, βιασμούς και εθνοκαθάρσεις ανθρωπότητα θα έμπαινε σε νέες περιπέτειες, και μάλιστα αναδρομικά, για το χατίρι προέδρων και ενώσεων αποστράτων-, περιόρισαν, τελικά, τις φιλοδοξίες τους στην αναγνώριση της «γενοκτονίας» από τη Βουλή των Ελλήνων και το ελληνικό κράτος. Κατά σατανική σύμπτωση, κάθε φορά που γινόταν -ή φοβούνταν ότι θα γίνει- μισό βήμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό, οι επαγγελματίες ποντιοπατέρες, συνεπικουρούμενοι από ιστορικούς πέμπτης διαλογής και βουλευτές της Β΄ Αθήνας και της Βόρειας Ελλάδας όπου αφθονεί το ποντιακό στοιχείο, έριχναν λάδι στη φωτιά της αμάθειας και του φόβου. Τέτοια ήταν η πίεση, που την τελευταία στιγμή ο Σημίτης μετέτρεψε την «ημέρα της γενοκτονίας» σε «ημέρα μνήμης». Αλλά αυτό δεν τους πτόησε. Άρχισαν να γιορτάζουν την «ημέρα μνήμης» για τη γενοκτονία των Ποντίων, όπως συμπλήρωναν. Μια ομάδα κανονικών ιστορικών, και η μικρή ΑΕΚΑ από όλο το πολιτικό προσωπικό, στάθηκαν όρθιοι απέναντι στο κύμα της εθνοπρεπούς παραπληροφόρησης. Ως επικεφαλής της ΑΕΚΑ έπρεπε, μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο του τηλεοπτικού χρόνου, να αναδείξω λεπτές αποχρώσεις, έχοντας απέναντί μου, κατά κανόνα, τον τηλεπαρουσιαστή που είναι πάντα με τους πολλούς για να εξασφαλίσει το παντεσπάνι του, έναν αγανακτισμένο Πόντιο, έναν κατά δήλωσή του ιστορικό, και ενίοτε τον ηθοποιό-ταγό της εθνικοφροσύνης και ίνδαλμα του Τζέημς Πάρις, τον Κώστα Πρέκα. «Πείτε το σφαγή», τους έλεγα, «πείτε το ξεριζωμό, έγκλημα, αλλά όχι γενοκτονία, γιατί στα σαντζάκια όπου οι Πόντιοι δεν ξεσηκώθηκαν για να ενισχύσουν τους Ρώσους κατά των Τούρκων, δεν τους πείραξαν. Δεν είναι λοιπόν καθολική, συστηματική εξόντωση, βάση σχεδίου, που απαιτείται για τη γενοκτονία». Ψύλλοι στ’ άχυρα. Ο ιστορικός επιτρέπεται, ίσως, να τα λέει αυτά. Ο πολιτικός όμως, που θέλει μάλιστα σταυρό στη Β΄ Αθήνας, πρέπει να συμπεριφέρεται όπως οι παλιοί μου σύντροφοι στην Αριστερά και οι μελλοντικοί μου στο ΠΑΣΟΚ: σιωπή και νηστεία από τις κακοτοπιές. Τι κι αν μ’ αυτό τον τρόπο στραβώνονται γενιές ολόκληρες και γίνονται βοά ενός φαιού εθνικισμού. Αυτοί θα βγάλουν το φίδι από την τρύπα; (Σε αυτό το φίδι θα επανέλθω). Κοιτώντας σήμερα πίσω, επιμένω ότι, παρά το πολιτικό κόστος, πολύ καλά κάναμε και πήγαμε κόντρα στο ρεύμα, και σε εκείνη και σε παρόμοιες περιπτώσεις. Αλλιώς δεν έχει νόημα -και οπωσδήποτε δεν έχει γούστο- να ασχολείσαι με την πολιτική. Οι καλοπροαίρετοι κάποτε θα καταλάβουν. Για τους άλλους δεν έχει σημασία, μια χαρά περνάνε παρέα με το φίδι μέσα στην τρύπα. Δεν ήταν, λοιπόν, μόνο τα ξινισμένα μούτρα μου από το μαρτύριο της λύρας που αποθάρρυναν τους Πόντιους δυνητικούς ψηφοφόρους μου. Είχαν και καλύτερους λόγους. Ο φίλος μου ο Γιώργος Καρυπίδης, φυσιολογικός Πόντιος αριστερός που ζει στη Θεσσαλονίκη, ισχυρίζεται ότι η πλειοψηφία των Ποντίων δεν τα πιστεύει αυτά. Μακάρι, παρότι οι πλειοψηφίες αρέσκονται στα στερεότυπα. Αν πάντως έχει δίκιο, καλό είναι αυτή η σιωπηλή πλειοψηφία να βρει τη λαλιά της, γιατί μόνο η μειοψηφία ακούγεται.

2010-11-16T02:05:00.003-08:00

2010-11-16T02:05:00.001-08:00

2010-11-16T02:04:00.000-08:00

2010-11-16T02:02:00.003-08:00

2010-11-16T02:02:00.001-08:00

2010-11-16T02:01:00.001-08:00

2010-11-16T01:59:00.001-08:00

2010-11-16T01:58:00.000-08:00

2010-09-01T06:52:00.001-07:00

2010-09-01T04:26:00.002-07:00

2010-09-01T04:26:00.000-07:00

2010-08-28T06:25:00.001-07:00

2010-05-31T11:27:00.001-07:00

2010-05-31T11:26:00.001-07:00

2010-05-31T11:25:00.001-07:00

2010-05-31T11:24:00.001-07:00

2010-05-30T23:17:00.002-07:00

2010-05-30T23:17:00.000-07:00

2010-05-30T23:15:00.002-07:00

Φάκελοι Άμαστρις: "Τι τρέχει με το φέσι;"

2010-05-30T23:15:00.000-07:00

2010-04-07T07:44:00.001-07:00

2010-04-07T07:42:00.001-07:00

Ώρα δικαίωσης, ώρα ευθύνης…

2010-04-07T07:38:00.000-07:00

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πρόσφατη αναγνώριση της Γενοκτονίας από το σουηδικό κοινοβούλιο υπήρξε η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής επιτυχία ημών των Ποντίων στην προσπάθεια που ξεκινήσαμε πριν από λίγα χρόνια με στόχο τη διεθνοποίησης της ιστορικής μας περιπέτειας. Πριν όμως η συγγνωστή χαρά και το σπανίως ενεργοποιούμενο στην περίπτωσή μας αίσθημα της ιστορικής δικαίωσης μας παρασύρουν σε εύκολους πανηγυρισμούς, νομίζω ότι καλό θα ήταν να προσπαθήσουμε να αντλήσουμε μερικά χρήσιμα συμπεράσματα από αυτή την πρωτόγνωρη για εμάς διαδικασία:
1ο συμπέρασμα: Το ψήφισμα του Σουηδικού κοινοβουλίου έχει μοναδική ιστορική και κυρίως πολιτική σημασία, διότι είναι το πρώτο που επιχειρεί να θέσει το όλο ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις, αντιμετωπίζοντας την τραγική περιπέτεια των Ποντίων, Αρμενίων, Ασσυρίων κλπ. ως ενιαία διαδικασία εξολόθρευσης του γηγενούς χριστιανικού πληθυσμού της Μικράς Ασίας. Τεμαχίζοντας αυτή την ιστορική πραγματικότητα σε επί μέρους κομμάτια και προσπαθώντας να αναδείξει ο καθένας από εμάς, Πόντιος, Αρμένιος ή οποιοσδήποτε άλλος, το δικό του μερτικό στον πόνο, ακυρώνουμε την ίδια την ουσία της ιστορικής μας περιπέτειας.
2ο συμπέρασμα: Η περίπτωση της Στοκχόλμης μας δείχνει το δρόμο κι αυτός δεν μπορεί να είναι άλλος από τη στενή συνεργασία και τη συστράτευση όλων των λαών, που είχαν το θλιβερό προνόμιο να συνωστιστούν την ίδια περίπου περίοδο στον προθάλαμο του νεοτουρκικού σφαγείου. Πιστεύει κανείς ότι το Σουηδικό Κοινοβούλιο θα είχε την παραμικρή διάθεση να ασχοληθεί μαζί μας, αν εμφανιζόμασταν ενώπιόν του μόνοι εμείς, οι Πόντιοι, ή έστω οι Έλληνες γενικά; (βέβαια αυτή η συστράτευση δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Σε λίγο καιρό θα έρθει στην ολομέλεια της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων το ζήτημα της αρμενικής γενοκτονίας και τότε δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι το πανίσχυρο αρμενικό λόμπυ των ΗΠΑ, που περίμενε εδώ και χρόνια αυτή τη στιγμή, θα σκεφτεί να κάνει την παραμικρή αναφορά στους υπόλοιπους «πτωχούς συγγενείς»).
3ο συμπέρασμα: Η μάχη για την αναγνώριση της γενοκτονίας είναι πρώτα απ’ όλα μια μάχη πολιτική κι επομένως θα πρέπει να δοθεί με όρους πολιτικούς. Αυτό βέβαια προϋποθέτει ότι διαθέτουμε στοιχειώδεις ικανότητες πολιτικής ανάλυσης και κυρίως λειτουργίας. Αν δεν τις έχουμε, θα πρέπει να τις αποκτήσουμε το συντομότερη δυνατόν. Να δώσω ένα παράδειγμα: οι μεγάλοι μας σύμμαχοι στη Στοκχόλμη ήταν οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι και το κόμμα της Αριστεράς. Πρέπει να δούμε τι ήταν αυτό που έκανε αυτές τις πολιτικές δυνάμεις να τείνουν «ευήκοον ους» στο αίτημά μας και τι είναι αυτό που κάνει τις αντίστοιχες πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα να είναι τόσο επιφυλακτικές απέναντί μας.
4ο συμπέρασμα: Κάθε αναγνώριση μιας γενοκτονίας είναι κίνηση πολιτικού ριζοσπαστισμού, θίγει κατεστημένα συμφέροντα και απειλεί εδραιωμένες διεθνοπολιτικές ισορροπίες. Πάνω στον ενθουσιασμό μας φαίνεται να ξεχάσαμε ότι ακόμη και στη Σουηδία με τη γνωστή παράδοση ουμανιστικής αλληλεγγύης η νίκη ήρθε με διαφορά μίας μόλις ψήφου (αν μάλιστα δεν είχαν σημειωθεί και κάποιες απρόσμενες διαφοροποιήσεις, ίσως σήμερα να ήμασταν με τους ηττημένους αυτής της ιστορίας). Άραγε οι εκκλήσεις του ανεκδιήγητου υπουργού Εξωτερικών της Σουηδίας προς τους βουλευτές της χώρας του να μην ψηφίσουν υπέρ της αναγνώρισης, για να μη θέσουν σε κίνδυνο την πορεία εκδημοκρατισμού της Τουρκίας, ήταν εντελώς άσχετες με το γεγονός ότι η Τουρκία των 80.000.000 ψυχών αποτελεί μια πολύ καλή εναλλακτική αγορά για τα προϊόντα της σουηδικής βιομηχανίας, εν μέσω μάλιστα διεθνούς οικονομικής ύφεσης;
5ο συμπέρασμα: Η όποια επιτυχία μας ως νεοεμφανιζόμενων παιχτών της διεθνούς πολιτικής σκακιέρας, θα εξαρτηθεί απόλυτα από τη σύνεση, την αυτοσυγκράτηση και τη σοβαρότητα, που θα επιδείξουμε. Δεν είμαι βέβαιος ότι τα διαθέτουμε στον απαιτούμενο βαθμό. Δείτε την περίπτωση του Νίκου Παπαδόπουλου, του σοσιαλδημοκράτη βουλευτή που καταγγέλθηκε πριν από δύο χρόνια σχεδόν ως προδότης από τις ίδιες τις ποντιακές οργανώσεις, διότι έκανε το λάθος να πατήσει το κουμπί του «όχι» κατά την αντίστοιχη ψηφοφορία του 2008 (αν και σηκώθηκε αμέσως πάνω, δήλωσε ότι έκανε λάθος και άλλαξε την ψήφο του), ενώ σήμερα καλείται να χαιρετίσει ως ήρωας την κεντρική μας συγκέντρωση στην Πλατεία Αγίας Σοφίας. Αν κάποιοι στην Ελλάδα δεν μας παίρνουν στα σοβαρά, δεν είναι μόνο γιατί έχουν ιδεολογικές αγκυλώσεις ή υπερβολικές υπερατλαντικές «ευαισθησίες», είναι και γιατί δεν έχουμε κατορθώσει να τους πείσουμε για τη σοβαρότητά μας.
6ο συμπέρασμα: Συνήθως αποφεύγω να ασχολούμαι με τα οργανωτικά του χώρου, σε αυτό το σημείο όμως δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό. Αυτές τις μέρες διάβασα μία στοίβα από δελτία τύπου, που αναφέρονταν όλα στο ζήτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας από τους Σουηδούς. Κάποιο από αυτά έγραφε ότι μεταβαίνει στη Στοκχόλμη η ηγεσία του παγκόσμιου συντονιστικού οργάνου των Ποντίων, της παγκόσμιας Συνομοσπονδίας ή κάτι τέτοιο. Μου έκανε εντύπωση ότι δεν γνώριζα ούτε ένα όνομα απ’ όσα διάβασα. Πιστεύω ότι θα πρέπει κάποτε να πάψει το οργανωτικό μοντέλο του χώρου μας να θυμίζει κακέκτυπο συνδικαλιστικής οργάνωσης του παρελθόντος. Φανταστείτε να ξυπνήσει αύριο ο Ομπάμα και να ζητήσει να δει τους Πόντιους. Ποιόν θα του στείλουμε; Τον συμπαθέστατο κατά τα άλλα πρόεδρο του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Αετοβουνίου, που έτυχε να εκλεγεί στο ΣΠΟΣ της περιοχής του, από εκεί στο Δ.Σ. της Ομοσπονδίας και από εκεί στην Παγκόσμια Συνομοσπονδία; Εάν θέλουμε να «παίξουμε μπάλα» σε ένα γήπεδο τόσο σημαντικό, όπως είναι το διεθνές πεδίο, τότε θα πρέπει να αναζητήσουμε στο δημόσιο βίο της χώρας τις προσωπικότητες που έχουν το απαιτούμενο ειδικό πολιτικό βάρος και να τις επιστρατεύσουμε.
7ο συμπέρασμα: Πριν από αρκετά χρόνια επισκέφθηκα τη Στοκχόλμη προσκεκλημένος του Ποντιακού Συλλόγου του Rinkeby. Η υποδοχή εντυπωσιακή, η υποδομή όχι. Θυμάμαι του Έλληνες μετανάστες να χαρτοπαίζουν στο ελληνικό καφενείο και να μαλώνουν για τα πολιτικά, σαν μην είχαν φύγει ποτέ από το χωριό τους στο Κιλκίς. Τίποτε απ’ όσα είδα κατά το διήμερο της εκεί παρουσίας μου, δεν θα μπορούσε να με κάνει να φανταστώ την πολύ θετική εξέλιξη που ακολούθησε. Κι όμως από εκεί ήρθε η μεγάλη επιτυχία. Προσπάθησαν να πάρω πληροφορίες από το διαδίκτυο. Εξεπλάγην. Νέα παιδιά, με όρεξη για δουλειά και κυρίως με νέες αντιλήψεις. Κατέβασα σε pdf του τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο που εκδίδουν. Νομίζω ότι αυτά που είδα, ήταν αρκετά για να εντείνουν την πεποίθησή μου, που δεν έχω σταματήσει να διακηρύσσω εδώ και χρόνια προς κάθε κατεύθυνση, ότι οι όποιες θετικές εξελίξεις έχουμε στο «ποντιακό», θα ενταθούν, όταν θα μπει στο προσκήνιο μια νέα γενιά ανθρώπων, με άλλο μορφωτικό επίπεδο, άλλες ιδέες, και κυρίως άλλη αισθητική. Το ποιοτικό άλμα των Ποντίων της Στοκχόλμης μας χάρισε μια ιστορικής σημασίας απόφαση. Άμποτε και στα δικά μας...
Άφησα σκόπιμα για το τέλος την κραυγαλέα σιγή της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας και των ελλαδικών ΜΜΕ. Αυτή η απόφαση δεν τους αφορά; Δεν έχουν να πουν τίποτε για αυτήν; Δεν πειράζει, θα τη θυμηθούν και θα τη χαιρετήσουν αργότερα, στους δεκάρικους λόγους που θα εκφωνήσουν τον επόμενο Δεκαπενταύγουστο ή στο επόμενο φεστιβάλ. Γιατί είμαι βέβαιος ότι θα είναι εκεί. Σιγά μη λείψουν…

Υ.Γ. Προσωπικά πληροφορήθηκα την απόφαση του Σουηδικού κοινοβουλίου λίγα μόλις λεπτά μετά την ανακοίνωσή της, χάρις σε ένα συγκινητικό τηλεφώνημα του Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Με τον επιφανή αυτό Σανταίο συγχωριανό μου οι δρόμοι μας δεν διασταυρώθηκαν πολλές φορές. Δεν συμφωνούμε σε όλα, δεν ανήκα ποτέ στην «ομάδα» του. Οφείλω όμως από στοιχειώδη εντιμότητα να του αναγνωρίσω ότι αν δεν είχε θέσει, πριν από πολλά χρόνια, τις πολιτικές βάσεις για την ανάδειξη του θέματος, σήμερα δεν θα είχαμε λόγους να αισθανόμαστε δικαιωμένοι. Δεν ξέρω πόσοι και ποιοι από το χώρο μας το θυμήθηκαν αυτές τις ημέρες, σε ό,τι όμως με αφορά, νιώθω υποχρεωμένος να το επισημάνω.

Ο Πόντος σήμερα...

2010-04-07T07:33:00.000-07:00

Μικρές ειδήσεις από και για το σύγχρονο Πόντο, όπως τις αλιεύσαμε μέσα από τις σελίδες του τύπου:

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα επηρεάζει την τουριστική κίνηση της Τραπεζούντας
Ένα κουρδικό πυροσβεστικό διχάζει ένα χωριό της Μαύρης Θάλασσας
Χριστιανική εκκλησία σκαμμένη σε βράχο βρέθηκε στην Αργυρούπολη
Η Τραπεζούντα μαθαίνει ράγκμπι…
"Ζητείται Ψεύτης" του Δημήτρη Ψαθά από το θέατρο "Ελπίδα" της Τραπεζούντας

Το Σουηδικό Κοινοβούλιο αναγνώρισε τη Γενοκτονία

2010-04-07T07:28:00.000-07:00

Για πρώτη φορά απόφαση κοινοβουλίου χώρας-μέλους της Ε.Ε. κάνει ρητή αναφορά στη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου !

Με μία ιστορικής σημασίας απόφασή του το σουηδικό κοινοβούλιο αναγνώρισε πριν από λίγες ημέρες τη Γενοκτονία που διέπραξαν στις αρχές του 20ου αιώνα οι Τούρκοι εθνικιστές σε βάρος των χριστιανικών μειονοτήτων της Ανατολής και ειδικά των Αρμενίων, Ασσυρίων και Ποντίων. Η απόφαση, που επιτεύχθηκε με διαφορά μίας μόλις ψήφου, σκόρπισε ρίγη συγκίνησης σε ολόκληρο τον ποντιακό ελληνισμό, παρά την εξαιρετικά εύγλωττη σιωπή της επίσημης ελληνικής διπλωματίας, αλλά και της πλειοψηφίας των ελληνικών ΜΜΕ.

Πέντε χρόνια χωρίς το Χρύσανθο

2010-04-07T07:22:00.000-07:00

Η ζωή του ανθρώπου που σημάδεψε την πορεία του ποντιακού τραγουδιού κατά τον 20ο αιώνα

Οινόη Κοζάνης, Δεκέμβρης του 1933: στο προσφυγικό αγροτόσπιτο του Κωνσταντίνου Θεοδωρίδη από το Πεζιρκιάν Κετσίτ του Καρς έρχεται στον κόσμο το τρίτο παιδί της οικογένειας. Το παλιό τουρκικό σπίτι, που έχει παραχωρηθεί στην προσφυγική οικογένεια, πλημμυρίζει από χαρά και οι ευχές προς τους ευτυχείς γονείς δίνουν και παίρνουν. Κανείς ωστόσο απ’ όσους έχουν έρθει για να ευχηθούν στην οικογένεια, δεν μπορεί να φανταστεί πόσο γενναιόδωρες υπήρξαν εκείνη τη μέρα οι μοίρες. Γιατί κανένας δεν μπορούσε ακόμη να γνωρίζει ότι το μικρό αγόρι, που είχε μόλις γεννηθεί, διέθετε ήδη μια από τις πιο σπάνιες ανθρώπινες φωνές που γνώρισε η παγκόσμια μουσική σκηνή κατά τον 20ο αιώνα.

Τάσος Κυριακίδης: "εμείς οι Πόντιοι θα πρέπει να αποκτήσουμε καλύτερη σχέση με το βιβλίο"

2010-04-07T07:20:00.000-07:00

- Ποια πιστεύετε ότι είναι η σχέση ημών των Ποντίων με το βιβλίο και το διάβασμα;

- Φοβάμαι ότι μπορεί ένας ικανός αριθμός παιδιών ποντιακής καταγωγής από τη δεύτερη και τρίτη προσφυγική γενιά να έκαναν σπουδές με την προοπτική να γλυτώσουν από το χωράφι, που ήταν η κύρια ενασχόληση των γονιών τους, αλλά αυτό δεν τους έφερε πιο κοντά στα γράμματα. Έχω την εντύπωση ότι εμείς οι Πόντιοι θα πρέπει να αποκτήσουμε καλύτερη σχέση με το βιβλίο. Ο Πόντιος δεν είναι φίλος των γραμμάτων και του βιβλίου, όσο είναι ο Κρητικός, ο Νησιώτης ή ο Πελοποννήσιος. Το δηλώνω μετά λόγου γνώσεως, όση πικρία και δυσφορία κι αν προκαλέσει…

Για τη βιβλιοθήκη της Αργυρούπολης

2010-04-07T07:11:00.000-07:00

του Κωνσταντίνου Φωτιάδη

Καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Δυτ. Μακεδονίας

Η σωτηρία των βιβλίων από το φθοροποιό πανδαμάτορα χρόνο είναι το πρώτο που έχουμε όχι μόνο οι Έλληνες του Πόντου, ούτε μόνο ο Ελληνισμός, αλλά η παγκόσμια κοινότητα. Τα κειμήλια αυτά ανήκουν στον παγκόσμιο πολιτισμό. Το περιεχόμενό τους ενδιαφέρει όλη την παγκόσμια κοινότητα που ασχολείται με τις ανθρωπιστικές σπουδές. Μέσα από την ψηφιοποίηση θα γίνει γνωστός ο πλούτος των γνώσεων σ’ όλη την ανθρωπότητα. Για μας τους πρόσφυγες της δεύτερης και τρίτης γενιάς, οι θησαυροί αυτοί είναι ένα μέρος της τρισχιλιόχρονης ιστορίας μας, της ταυτότητάς μας, της αδιάκοπης ιστορικής συνέχειας των Τραντέλλενων του Πόντου με τη Ρωμιοσύνη της Πόλης και της Αθήνας. Διεκδικούμε το αναφαίρετο δικαίωμα στη γνώση, το δικαίωμα στη μνήμη και καλούμε την πολιτεία αλλά και το Δήμο της Νάουσας να παραχωρήσουν ένα παραδοσιακό διατηρητέο οικοδόμημα, για την αξιοπρεπή στεγαστική αποκατάσταση αλλά και την επιστημονική αξιοποίηση του πολιτισμικού μας πλούτου.

Αυτοκαταστροφικοί μηδενισμοί: η περίπτωση του Γεώργιου Σκληρού-Κωνσταντινίδη

2010-04-07T07:07:00.000-07:00

του Αλέξανδρου Σπανίδη, φιλολόγου

Ως μαθητής και ως φοιτητής όχι μόνο δε διάβασα ποτέ μου, αλλά ούτε καν άκουσα το όνομα Γ. Σκληρός Ως καθηγητής συνάντησα για πρώτη φορά το όνομα και το σκίτσο αυτού του προσώπου στον Γ΄ τόμο του σχολικού βιβλίου των Σκουλάτου-Δημακόπουλου-Κόνδη «Ιστορία νεότερη και σύγχρονη», σελ.14. Στο βιβλίο αυτό υπάρχει σκίτσο με λεζάντα «Γ. Σκληρός Αλεξάνδρεια». Κάτω από το όνομα Γ. Σκληρός γράφει σε παρένθεση «Κωνσταντινίδης». Στην ίδια σελίδα ως πηγή παρατίθεται απόσπασμα από το βιβλίο του Γ. Σκληρού «Το κοινωνικό μας ζήτημα». Στη σελίδα 16 γίνεται αναφορά στο άνω πρόσωπο με τα εξής λόγια: «η ελληνική σοσιαλιστική σκέψη αναζωπυρώνεται λίγο πριν το 1909 όταν, μετά την ήττα του 1897 και την επιβολή του διεθνούς οικονομικού ελέγχου, ξεσπά γενική κατακραυγή για την ανικανότητα της ολιγαρχίας και των ανακτόρων να κυβερνήσουν τον τόπο και ασκείται έντονη κριτική κατά των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών δομών της χώρας. Το κοινωνικό μας ζήτημα» του Γ. Σκληρού είναι η πρώτη προσπάθεια να ερμηνευτεί με μαρξιστικό τρόπο η ελληνική κοινωνία. Το βιβλίο αυτό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και συζητήσεις»...

Το τρανόν η Σαρακοστή και τη Λαμπρής τα ημέρας (εκείνα τα χρόνια...)

2010-04-07T07:05:00.000-07:00

του Βασίλη Ταρνανίδη

Πόσα φοράς νουνίζω κι απονουνίζω τα χρόνια ντο εδέβαν και εθαρρείς κυλιντέρια εκυλίαν κι εχάθαν σ’ ενθυμεματί’ το χάος και κλώσκουμαι λέω εγώ εμέν: «Ολάν, τιδέν πα κι είμες!». Αλλομίαν ξαν, αποτυλίζω το καρούλ’ τη ζήσης ημ’ και τεΐ καλομιλιάχκουμαι ντ’ εποί’κα και ντ’ εφέκα και ξαν συννουνίζω και λέω: «Ολάν, αούτα τα χρόνια να έσαν σίνας και τεΐ εβούρτσιζεν έναν, χαμάν θ’ εσοκεύκουτον τ’ αθρώπ’ η ζήσ’ άμον ορτάρ’"...

Οι Πόντιοι στην Επανάσταση του 1821

2010-04-07T06:59:00.000-07:00

του συγγραφέα Γιώργου Ανδρεάδη

Ο Μητροπολίτης Αργυρουπόλεως Σίλβεστρος Λαζαρίδης ο Β΄, που καταγόταν από το χωριό Τσίτε, μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία από τον συμμαθητή του και Σχολάρχη Τραπεζούντας, τον Σάββα Τριανταφυλλίδη. Ο Σάββας Τριανταφυλλίδης ήταν ο πατέρας του Περικλή Τριανταφυλλίδη, που έγραψε τα αθάνατα έργα «Ποντικά» και «Φυγάδες». Ορκίστηκαν μάλιστα τον όρκο Πίστεως στην Φιλική Εταιρεία στην Αργυρούπολη από δύο απεσταλμένους της Φιλικής Εταιρείας, που ήρθαν για τον σκοπό αυτό στην Αργυρούπολη ντυμένοι σαν τούρκοι ντερβίσηδες. Στην περιοδεία τους εκείνη οι ντερβίσηδες αγγελιοφόροι της Φιλικής Εταιρείας περιόδευσαν τον Πόντο και όρκισαν πολλούς μεμυημένους, με τους οποίους, η Φιλική Εταιρεία είχε προηγούμενη συνεννόηση. Μόνον οι μεμυημένοι της επαρχίας Χαλδίας συγκέντρωσαν για τον αγώνα 12.000 γρόσια, ποσό πολύ σημαντικό για τα χρόνια εκείνα και τα διοχέτευσαν μέσω Φιλικής στον αγώνα του Γένους στον Μωρηά. Στον κώδικα του Μητροπολιτικού Ναού Αγ. Γεωργίου Αργυρούπολης καταγράφηκε η απλή σημείωση: 12.000 γρόσια για τις ανάγκες του Γένους.

Αυτόπτης μάρτυρας….

2010-04-07T06:53:00.000-07:00

Η γενιά των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να αφήσουν τα άγια χώματα του Πόντου, της Μικράς Ασίας και της Θράκης, είδε πολλά με τα μάτια της. Κάποιοι από αυτούς, μετά τον ερχομό τους στην Ελλάδα, κάθισαν κι έγραψαν τις περιπέτειές τους στο χαρτί. Ελάχιστων όμως οι μαρτυρίες έχουν τόση δύναμη, όσο του Θεόφιλου Χαλκίδη, ώστε να αρκούν από μόνες τους για να αποδείξουν στον οποιονδήποτε καλοπροαίρετο ότι τα συγκλονιστικά γεγονότα που έζησε ο λαός μας στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν όχι απλά γενοκτονία, αλλά μια από φοβερότερες γενοκτονίες, που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Ποιος ήταν όμως ο άνθρωπος αυτός, τις συγκλονιστικές περιπέτειες του οποίου δημοσιεύσαμε στα πρώτα επτά τεύχη του περιοδικού μας;

Δέκα προσωπικότητες του πολιτισμού, του αθλητισμού και της τέχνης για το περιοδικό Άμαστρις...

2010-02-23T00:51:00.001-08:00

Οι αφηγήσεις των γιαγιάδων μας μιλούσαν για τιμαλφή και χρυσές λίρες που ήρθαν στην Ελλάδα κρυμμένες στις ζώνες των γυναικών της προσφυγιάς. Ακόμη κι αν υπήρχαν, ξοδεύτηκαν στο πέρασμα του χρόνου. Εκείνο που έμεινε -ίσως γιατί ήταν δύσκολο να εξαργυρωθεί στα χρόνια της καταναλωτικής ευδαιμονίας που ακολούθησαν-ήταν η ιστορία και ο πολιτισμός μας, ο μόνος πραγματικός πλούτος που κατόρθωσε να φέρει ο λαός μας μέσα στις λιγοστές προσφυγικές αποσκευές του.
Σήμερα διανύουμε μία περίοδο πλήρους ισοπέδωσης των πάντων. Σε αυτήν την εποχή λοιπόν, της πρωτοφανούς αλλοτρίωσης των ανθρώπων, των παραδόσεων και των αξιών τους, θεωρούμε πολύ σημαντικό να βλέπουμε ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι, και ιδίως νέοι, που επιμένουν να αντιστέκονται στη βαρβαρότητα της παγκοσμιοποίησης, με μόνο όπλο την ιστορία και τον πολιτισμό τους. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο αποφασίσαμε να ενώσουμε τη φωνή μας με την ομάδα των νέων κυρίως ανθρώπων που δημιούργησαν το περιοδικό Άμαστρις. Χάρις στη δική τους πρωτοβουλία έχουμε σήμερα στα χέρια μας ένα πολύ καλό περιοδικό, το οποίο επιχειρεί να εξετάσει με σύγχρονο τρόπο κάθε πτυχή της ιστορίας και του πολιτισμού μας. Ένα περιοδικό που μας κάνει να νιώθουμε ότι μπορούμε να το παραδώσουμε με περηφάνια στα παιδιά μας, για τα οποία άλλωστε φτιάχτηκε.
Γνωρίζουμε ότι η εποχή μας είναι δύσκολη και δεν ευνοεί εγχειρήματα που επικεντρώνονται στον πολιτισμό, ιδιαίτερα εν μέσω «οικονομικής κρίσης». Επειδή όμως πιστεύουμε ότι σε περιόδους κρίσης οι άνθρωποι έχουν ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη από τη μνήμη και την ταυτότητά τους, στηρίζουμε την προσπάθεια του περιοδικού Άμαστρις και καλούμε όλους όσους συμμερίζονται τις ίδιες με εμάς ανησυχίες, να κάνουν το ίδιο.

Thea Halo
συγγραφέας

Στάθης Ευσταθιάδης
δρ. Νομικής-λαογράφος

Σοφία Ιορδανίδου

δημοσιογράφος

Τάσος Κυριακίδης
εκδότης

Ιεροκλής Μιχαηλίδης
ηθοποιός

Ερμής Μουρατίδης
Σκηνοθέτης

Βούλα Πατουλίδου

αθλήτρια-ολυμπιονίκης

Ευστάθιος Πελαγίδης
καθηγητής πανεπιστημίου

Κωνσταντίνος Τσαχουρίδης
εθνομουσικολόγος

Κωνσταντίνος Φωτιάδης

καθηγητής πανεπιστημίου

Φεβρουάριος 2010

2010-02-19T00:34:00.001-08:00

2010-02-19T00:33:00.000-08:00

Αναψηλαφώντας την εθνική μας μνήμη…

2010-02-19T00:29:00.000-08:00

Στο βιβλίο του «Ώρες Ευθύνης» -ένα από πιο σοβαρά και έντιμα βιβλία που έχουν γραφεί ποτέ από έλληνες πολιτικούς - και αφηγούμενος τα όσα τράβηξε καθήμενος επί 18 μήνες στην ηλεκτρική καρέκλα του πρωθυπουργού της Ελλάδας, ο Γεώργιος Ράλλης αναφέρεται συχνά στους πονοκεφάλους που του προκαλούσε η ιδιόρρυθμη συμπεριφορά ενός νέου σχετικά βουλευτού του, γόνου ιστορικής πολιτικής οικογένειας, του Μιχάλη Πρωτοπαπαδάκη. Και τι δεν έκανε ο φέρελπις (τότε) εκπρόσωπος του λαού των Κυκλάδων για να κάνει την ούτως ή άλλως δύσκολη ζωή του πρωθυπουργού του ακόμη δυσκολότερη: απειλούσε κάθε τόσο να καταψηφίσει τα πιο κρίσιμα νομοσχέδια της κυβέρνησης, επιτίθετο δημοσίως στους υπουργούς, μάλωνε με τους βουλευτές της αντιπολίτευσης… Λίγο αργότερα, στις ευρωεκλογές του 1981, ο κ. Πρωτοπαπαδάκης ανταμείφθηκε για τη ζωηρότητα της κοινοβουλευτικής του παρουσίας με μια ευνοϊκή μετάθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δυστυχώς το «ξενέρωτο» πολιτικό κλίμα των Βρυξελλών και τα ήμερα λεγόμενα δυτικοευρωπαϊκά πολιτικά ήθη δεν του επέτρεψαν να διακριθεί και διεθνώς. Έτσι πολύ σύντομα ο ίδιος εξαφανίστηκε από το προσκήνιο και η πολιτική μας ζωή στερήθηκε για πάντα του ιδιόρρυθμου ταμπεραμέντου του. Για πάντα; Όχι ακριβώς. Διότι πριν από λίγο καιρό και σε προχωρημένη πλέον ηλικία ο κ. Πρωτοπαπαδάκης έκρινε ότι είχε μια ακόμη σοβαρή αποστολή να εκπληρώσει, πριν αποχωρήσει του μάταιου τούτου κόσμου: να απαλλάξει το όνομα της οικογένειάς του από τη σοβαρή σπίλωση που είχε υποστεί με τη θανατική καταδίκη και την εκτέλεση του παππού του, Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, κατά την ιστορική «Δίκη των Έξι».
Η ιστορία είναι φυσικά γνωστή, την επαναλαμβάνουμε όμως για τους νεώτερους. Αμέσως μετά την μικρασιατική καταστροφή κι ενώ οι πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας στοιβάζονται ακόμη στα θέατρα και τις εκκλησίες της Αττικής, οι πολίτες των Αθηνών απαιτούν, σε έναν από το μεγαλύτερα συλλαλητήρια που γνώρισε ποτέ η πρωτεύουσα, την παραδειγματική τιμωρία των πρωταιτίων της εθνικής συμφοράς. Η επαναστατική κυβέρνηση των βενιζελικών αξιωματικών που έχει καταλάβει πρόσφατα την εξουσία, αναγκάζεται να παραπέμψει σε δίκη τις έξι κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες της αντιβενιζελικής παράταξης, που εναλλάχθηκαν τους κρίσιμους μήνες της συμφοράς στα πόστα του πρωθυπουργού και του υπουργού των Στρατιωτικών και μετά από μία αμφιλεγόμενη διαδικασία, που πόρρω απείχε αυτού που σήμερα ονομάζουμε «δίκαιη δίκη», να τους εκτελέσει στο Γουδί.
Ο κ. Πρωτοπαπαδάκης λοιπόν απευθύνθηκε το 2008 στον Άρειο Πάγο και ζήτησε την επανάληψη της Δίκης, υποστηρίζοντας ότι έχουν προκύψει νέα στοιχεία που αποδεικνύουν την αθωότητα των καταδικασθέντων. Τι κι αν το νεώτερο από τα στοιχεία που παρουσίασε, αναγόταν κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1930; Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου δέχθηκε -το Δεκέμβρη που μας πέρασε- το αίτημά του και αποφάσισε ότι η Δίκη θα πρέπει να επαναληφθεί.
Η θέμα δεν είναι τόσο το «ευήκοον ούς» που έτειναν οι φιλίστορες αρεοπαγίτες μας στις μελοδραματικές εκκλήσεις του κ. Πρωτοπαπαδάκη για απόδοση «ιστορικής δικαιοσύνης. Είναι το γεγονός ότι ο κ. Πρωτοπαπαδάκης είχε το θράσος να ζητήσει την ακύρωση της καταδικαστικής απόφασης όχι για τυπικούς, αλλά για ουσιαστικούς λόγους. Να βγαίνει δηλαδή στις τηλεοράσεις και να υποστηρίζει ότι η δίκη θα πρέπει να επαναληφθεί όχι γιατί οι Έξι δεν είχαν μια δίκαιη δίκη (κάτι που κανείς σοβαρός ιστορικός δεν μπορεί πλέον να αρνηθεί), αλλά γιατί ήταν ουσιαστικά αθώοι!
Είναι γνωστό ότι κάποιες λέξεις, όπως η λέξη αθώος ή λέξη προδότης, έχουν στη χώρα μας μια ειδική χρήση. Τώρα που πέρασαν ογδόντα χρόνια και έχουν καταλαγιάσει σε σημαντικό βαθμό τα πάθη εκείνης της περιόδου, μπορούμε να συμφωνήσουμε σε μερικά πράγματα. Έχω όλη την καλή πρόθεση να δεχτώ ότι οι Έξι δεν ήταν προδότες, τουλάχιστον υπό την τυπική έννοια του όρου. Από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι έκαναν ό,τι έκαναν ή παρέλειψαν όσα όφειλαν να πράξουν από πρόθεση να ζημιώσουν την εθνική υπόθεση, την οποία έτυχε να υπηρετήσουν. Πολύ φοβάμαι όμως ότι ήταν κάτι πολύ χειρότερο από προδότες: ήταν τραγικά ανίκανοι. Κλήθηκαν να διαχειριστούν την τύχη του έθνους στην πιο κρίσιμη καμπή της νεώτερης ιστορίας του και αποδείχθηκαν όχι απλά ανεπαρκείς, αλλά μοιραίοι. Και μόνο η υπογραφή τους κάτω από το επαίσχυντο εκείνο διάταγμα που απαγόρευε την αποβίβαση των (υπόπτων επί βενιζελολατρεία) Μικρασιατών στα ελληνικά λιμάνια για λόγους αποφυγής «διασαλεύσεως της τάξεως» -την ώρα ακριβώς που ο «συνωστισμός» βρισκόταν στο αποκορύφωμά του και οι Κεμαλικοί είχαν βγάλει ήδη τις φαλτσέτες από τα θηκάρια- θα αρκούσε για να οδηγηθούν στο απόσπασμα όχι απλά έξι, αλλά εκατόν έξι από τους μεγαλόσχημους της εποχής.
Αν δεχθούμε τη συλλογιστική του κουτοπόνηρου κ. Πρωτοπαπαδάκη, που θρηνεί από τηλεοράσεως για το δυστυχή παππού του, αλλά αρνείται πεισματικά να παραδεχθεί ότι ο άνθρωπος εκείνος ή έστω οι σύντροφοί του είχαν και την παραμικρή ακόμη ευθύνη για τον πόνο που προκάλεσε το σύντομο πέρασμά τους από την ιστορία σε μερικά εκατομμύρια συμπατριωτών τους, τότε θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι και για αρκετές ακόμη παρόμοιες παραδοχές. Θα πρέπει π.χ. να παραδεχθούμε ότι ο Ελληνικός στρατός ηττήθηκε από μόνος του στη Μικρασία, ότι οι Σμυρνιοί συνωστίστηκαν οικεία βουλήσι στην αποβάθρα τους κι ότι οι Πόντιοι αποφάσισαν να έρθουν στην Ελλάδα κατά 353.000 χιλιάδες λιγότεροι μόνο και μόνο για λόγους δημογραφικής αραίωσης. Όλα δηλαδή τα φαιδρά για τα οποία θέλει να μας πείσει η σύγχρονη άνευ (ορατού) διδασκάλου μέθοδος ανάγνωσης της ιστορίας.
Όπου να ναι ο Άρειος Πάγος θα ορίσει την ημερομηνία διεξαγωγής της δίκης και τότε ασφαλώς το ζήτημα θα αναδειχθεί στις πραγματικές του διαστάσεις. Διότι δεν πρόκειται για ένα τυπικό ζήτημα επανασυγγραφής της ιστορίας υπό το πρίσμα των σύγχρονων εξελίξεων. Η Δίκη των Έξι ήταν μία ακραία περίπτωση απονομής λαϊκής δικαιοσύνης, η μόνη ίσως που έχει να παρουσιάσει επί πολλούς αιώνες η ελληνική ιστορία. Και είναι γνωστό ότι όταν το «πόπολο» αποκτά τη δύναμη να αποδώσει δικαιοσύνη, το κάνει με το δικό του τρόπο, που είναι σαφώς διαφορετικός -και κατά κανόνα απείρως σκληρότερος- εκείνου των τυπικών δικαστών. Έχω διαβάσει μερικά κείμενα σημαντικών Γάλλων ιστορικών, απογόνων αριστοκρατών που αποκεφαλίστηκαν κατά τη Γαλλική Επανάσταση. Όλα επικεντρώνονται στη βαρβαρότητα της εκτέλεσης. Κανένα δεν τολμά να υποστηρίξει ότι οι μακαρίτες έχασαν τα εστεμμένα κεφάλια τους διότι εκπροσωπούσαν ένα κοινωνικό καθεστώς δικαιότερο από εκείνο που τους εκτέλεσε. Στη δική μας χώρα, τη μόνη χώρα στον κόσμο όπου η άνοδος κάποιου στην εξουσία έχει ως επακόλουθο τη γνωστή ποινική (εσχάτως και ιστορική) ασυλία του κάθε εφήμερου αναβάτη της εξουσίας, αυτή η αίσθηση του ιστορικού μέτρου, πάει περίπατο.
Περισσότερα επί του θέματος λίαν συντόμως…

Άννα Θεοφυλάκτου: "έχουμε περισότερα σωματεία απ' όσα χρειαζόμαστε πραγματικά..."

2010-02-19T00:22:00.001-08:00

Βλέποντας την πορεία των ποντιακών σωματείων, πως αξιολογείτε την παρουσία τους στο πέρασμα του χρόνου;
Δυστυχώς έχουμε πλέον πάρα πολλά σωματεία, περισσότερα απ’ όσα χρειαζόμαστε. Και δυστυχώς τα περισσότερα υπάρχουν για να υπάρχει πρόεδρος και σφραγίδα. Είναι πολύ λίγα αυτά που παράγουν πραγματικό έργο. Γενικά έχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα. Εκείνη την εποχή που δεν μας αναγνώριζε κανείς, οι πατεράδες μας κατόρθωσαν με την προσωπικότητά τους να επιβάλλουν τα σωματεία μας. Σήμερα, που έχουμε καταξιωθεί σε σημαντικό βαθμό, θέλουμε να αναδείξουμε μέσω των σωματείων τον εαυτό μας. Και το χειρότερο, βάλαμε μέσα και την πολιτική...

Ελληνικό προσκύνημα στην Τραπεζούντα με μουσικό και πολιτικό χρώμα...

2010-02-19T00:15:00.000-08:00

Αναδημοσίευση από τη σελίδα του BBC

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία υπήρξε πατρίδα πολλών εθνικοτήτων και θρησκειών, ένα πολιτιστικό μωσαϊκό που κατακερματίστηκε κατά τον 20ο αιώνα από τον εθνικισμό και τον πόλεμο. Όμως ένα νέο πνεύμα ανοχής μπορεί να αναδυθεί στην σύγχρονη Τουρκία, έστω και αργά και ασταθώς, όπως λέει ο Thomas de Waal:

Photo: Eleftherios Kostans

Για σχεδόν 90 χρόνια το μοναστήρι της Σουμελά, που υψώνεται σαν αετοφωλιά πάνω από μια χαράδρα στην ανατολική Τουρκία, ήταν ένας σωρός από ερείπια. Η χριστιανική λατρεία σταμάτησε εδώ το 1923, όταν η σύγχρονη Ελλάδα και η Τουρκία αντάλλαξαν τους χριστιανικούς και μουσουλμανικούς τους πληθυσμούς και οι ντόπιοι χριστιανοί Έλληνες εγκατέλειψαν μαζικά την περιοχή. Κατά την τελευταία όμως δεκαετία Έλληνες προσκυνητές, οι οποίοι αυτοαποκαλούνται «τουρίστες», έχουν αρχίσει να επιστρέφουν εδώ κατά την ημέρα της γιορτής της Παναγίας.

Τον περασμένο Αύγουστο βρέθηκα στο μοναστήρι -μουσειακό ίδρυμα επισήμως-καθώς μια Ορθόδοξη ελληνική λειτουργία ήχησε και πάλι έξω από τους τοίχους του, αν και διήρκεσε μόλις 30 δευτερόλεπτα. Ένα ρασοφόρος μοναχός άρχισε να ψάλει σε μπάσους τόνους, πριν η τουρκάλα έφορος του μουσείου διαλύσει τη λειτουργία. Κόντεψε να ξεσπάσει πόλεμος. Η συγκέντρωση διαλύθηκε μέσα σε αντεγκλήσεις και υψηλούς τόνους...

Η ιστορία μιας σχολικής φωτογραφίας

2010-02-19T00:08:00.000-08:00

99 χρόνια μετά αναζητούμε την τύχη 26 μαθητών του Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας που φωτογραφήθηκαν κάποτε στην αυλή του σχολείου τους

Η φωτογραφία που βλέπετε τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 1909-1910 στον αυλόγυρο του Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας. Σε αυτήν απεικονίζονται 26 Σανταίοι μαθητές του Φροντιστηρίου, που φωτογραφήθηκαν σε κάποιο διάλλειμα των μαθημάτων τους. Οι εικονιζόμενοι είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία παιδιά οικοδόμων, μαστόρων της πέτρας, που ξενιτεύονταν στον Καύκασο για να εξασφαλίσουν μια καλύτερη τύχη για αυτούς και τα παιδιά τους. Ελάχιστα από τα παιδιά αυτά ζούσαν με τους δικούς τους (κυρίως εμπόρους ή καταστηματάρχες της Τραπεζούντας). Τα περισσότερα φιλοξενούνταν από φιλικές ή συγγενικές τους οικογένειες και συντηρούνταν από τα εμβάσματα που έστελναν οι ξενιτεμένοι πατεράδες τους στις γυναίκες τους, που παρέμεναν στη Σαντά...

...Πελαγίδης Ευάγγελος (ή κατ’ άλλους Άγγελος): η πιο τραγική περίπτωση από τους 26. Ήταν αδερφός του επίσης εικονιζόμενου Τηλέμαχου Πελαγίδη. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Φροντιστήριο και κατά πάσα πιθανότητα θα ακολουθούσε κι αυτός ανώτερες σπουδές, όπως και τα υπόλοιπα αδέρφια του, αν το μοιραίο καλοκαίρι του 1921 δεν τύχαινε να βρίσκεται, όπως και η υπόλοιπη οικογένειά του, για παραθέριση στην ιδιαίτερή τους πατρίδα, οπότε και υποχρεώθηκαν να ακολουθήσουν τους μόνιμους κατοίκους της Σάντας στην εξορία τους προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας. Πέθανε στο Χουνούζ της Μικράς Αρμενίας στα χέρια της μητέρας του, πιθανότατα από τύφο ή από την πείνα, όπως και δεκάδες άλλοι συγχωριανοί του.

Έσο γενναία, μήτηρ μου….

2010-02-19T00:04:00.000-08:00

Μια ακόμη αδημοσίευτη επιστολή από το κολαστήριο της Αμασείας

Σε προηγούμενο τεύχος του περιοδικού μας είχαμε δημοσιεύσει τη συγκινητική επιστολή που έστειλε μέσα από τις φυλακές της Αμάσειας στη σύζυγό του ο εθνομάρτυρας Αναστάσιος Μελίδης. Το δημοσίευμα εκείνο είχε ως συνέπεια να φτάσει στα χέρια μας ένα ακόμη αδημοσίευτο ντοκουμέντο από τις φυλακές της Αμάσειας: η συγκινητική επιστολή ενός νέου παιδιού, του 21χρονου τότε Γρηγόριου Ζαρωτιάδη, ο οποίος τελικά κατόρθωσε να διαφύγει την εκτέλεση, να έρθει στην Ελλάδα και να αναδειχθεί αργότερα σε βουλευτή του Ελληνικού Κοινοβουλίου.

Ο Γρηγόριος Ζαρωτιάδης γεννήθηκε γύρω στο 1900 στην πόλη της Κερασούντας. Η οικογένειά του ασχολείτο, όπως και η μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων της πόλης, με την παραγωγή και εμπορία φουντουκέλαιου. Αν λάβουμε υπόψη μας το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Κερασουντίων που συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν στις φυλακές της Αμάσειας ανήκε στην εμπορική τάξη της πόλης (προκειμένου να ικανοποιηθεί το σατανικό σχέδιο του Τοπάλ Οσμάν να οικειοποιηθεί τις τεράστιες περιουσίες που είχαν συγκεντρώσει οι Κερασούντιοι από το εμπόριο των φουντουκιών προς τη Δυτική Ευρώπη), τότε οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι η οικογένειά του πρέπει να ήταν τουλάχιστον εύπορη...

Για παράδειγμα... η παιδεία στον Πόντο

2010-02-19T00:01:00.000-08:00

της Σοφίας Ιορδανίδου, δημοσιογράφου

Αν ζητήσεις από τους Πόντιους να θυμηθούν κάποια πράγματα από το παρελθόν της ράτσας τους για τα οποία αισθάνονται υπερήφανοι, οι περισσότεροι θα αναφέρουν το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Δεν είναι τυχαίο. Αυτή η στενή συναισθηματική σχέση που διατηρούμε εμείς οι Πόντιοι, ακόμη και σήμερα, με την εποποιία την οποία έγραψε η ελληνική παιδεία στη μακρινή πατρίδα μας, έχει πολύ βαθιές ρίζες. Θα αναρωτιέται κανείς, πόσο χρήσιμο είναι να μιλάμε σήμερα, ογδονταπέντε χρόνια μετά τον ξεριζωμό, για την παιδεία στον Πόντο. Μήπως είναι και αυτό μία ακόμη εκδήλωση της ακατάσχετης παρελθοντολογίας, που κατατρέχει το λαό μας, ως συνέπεια της βίαιης αποκοπής του από την ιστορική του κοιτίδα;
Κατά την προσωπική μου άποψη το μείζον δεν είναι αν θα πρέπει να ασχολούμαστε ακόμη με το εκπαιδευτικό σύστημα των Ελλήνων του Πόντου, αλλά το αν αυτή η συζήτηση έχει να μας προσφέρει κάτι σήμερα. Διανύουμε, ως χώρα και ως λαός, μια περίοδο πρωτοφανούς οικονομικής, ηθικής και μορφωτικής παρακμής. Και οι πιο έγκυροι αναλυτές επιρρίπτουν σημαντικό μερίδιο της ευθύνης για αυτήν την κρίση στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Δεν χρειάζεται να έχει σπουδάσει κανείς στο εξωτερικό για να αντιληφθεί ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα πάσχει. Το θέμα είναι σε ποια κατεύθυνση θα κινηθούμε για να το αλλάξουμε. Προσωπικά πιστεύω, όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, ότι πάνω σε αυτό το τόσο κρίσιμο για την εθνική μας επιβίωση ζήτημα, το μεγαλύτερο «εθνικό ζήτημα» που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως λαός, εμείς οι Πόντιοι έχουμε να πούμε κάποια πράγματα στην ευρύτερη νεοελληνική κοινωνία...

Τα φώτα θέλω το κερί μ'

2010-02-18T23:57:00.000-08:00

της Πόπης Τσακμακίδου-Κωτίδου, φιλολόγου

Στον Πόντο, όπου επί αιώνες διαφυλάχτηκαν και επιβίωσαν η χριστιανική πίστη και η εθνική ταυτότητα των Ποντίων, διαφυλάχτηκαν επίσης και πολλά θρησκευτικά και κοινωνικά έθιμα, παρά το σκοτεινό και βαρύ κλίμα μέσα στο οποίο ζούσαν οι Πόντιοι.νΑπό τα έθιμα, άλλα ατόνησαν και χάθηκαν, άλλα άντεξαν τις μεταβολές και έμειναν ανόθευτα και άλλα αλλοιώθηκαν. Όλα όμως κράτησαν τον κεντρικό πυρήνα τους.

Ένα από αυτά τα έθιμα, κάπως ξεχασμένο, κάπως αλλοιωμένο, είναι και «τ’ αποθαμενίων το κερίν». Το έθιμο αυτό ετηρείτο σχεδόν σε ολόκληρο τον Πόντο καθώς και στον Καύκασο, σε μέρη όπου ζούσαν Πόντιοι μετανάστες. Ωστόσο, το έθιμο, έστω και ελαφρά αλλοιωμένο, τηρείται ακόμη σε μερικά Ποντιακά σπίτια, κυρίως της υπαίθρου...

Το Χρέος

2010-02-18T23:50:00.000-08:00

του Κωνσταντίνου Φωτιάδη

Καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Δυτ. Μακεδονίας

Κάθε λαός έχει δικαίωμα ν’ απαιτεί μ’ επιμονή την επίσημη αναγνώριση των αδικημάτων που διαπράχθηκαν εναντίον του. H σημερινή πραγματικότητα δε δικαιολογεί νέες ολιγωρίες και αναβολές. Όταν κανείς αργοπορεί απέναντι στην Ιστορία, αυτή τον εκδικείται.
Είναι καιρός νομίζω να ενεργοποιηθούν κάποιοι Διεθνείς Οργανισμοί προστασίας της παγκόσμιας ειρήνης. Nα αποδώσουν δικαιοσύνη σύμφωνα με το πνεύμα και τους όρους του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών που επιβάλλει σεβασμό στις θεμελιώδεις ανθρώπινες αρχές. Επιβάλλεται να συγκροτηθεί αδέκαστη ανακριτική επιτροπή από το Ανώτατο Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και να φέρει στο φως, μέσα από τα υπάρχοντα ντοκουμέντα, τα τραγικά γεγονότα της εποχής εκείνης. Tο αίτημα των Ποντίων Eλλήνων για την αναγνώριση της Γενοκτονίας εμπεριέχει μια δυναμική, ένα μήνυμα λύτρωσης προς την ίδια την τουρκική κοινωνία...

Χαράλαμπος Κιαγχίδης: ο ακούραστος εργάτης της Ποντιακής Ιδέας

2010-02-18T23:43:00.000-08:00

του Θεοδόση Κυριακίδη

υποψήφιου Διδάκτορα Νεώτερης Ιστορίας

Αν θέλαμε με δυο λόγια να μιλήσουμε για τον άνθρωπο Χαράλαμπο Κιαγχίδη θα λέγαμε πως όλη του η ζωή υπήρξε μια κατάφαση του εθελοντισμού και της αυθυπέρβασης. Μια ολοκληρωτική προσφορά του εαυτού στην υπηρεσία του πλησίον, της κοινωνίας και κυρίως της Ποντιακής Ιδέας. Ανυπότακτη φύση, μοναδική και ανεπανάληπτη, ένα ζωντανό παράδειγμα ενεργής άρνησης της ιδιοτέλειας. Ανάλωσε σχεδόν όλη του τη ζωή για την Ποντιακή Ιδέα με ακαταδάμαστη ορμή και αξιόλογα επιτεύγματα....

Ο Κιαγχίδης παραιτήθηκε από βεβαιότητες και βολικές διευθετήσεις. Επίμονα και επίπονα, με πειθαρχία και συνέπεια έφερε σε πέρας κάθε μεγαλόπνοο σχέδιο που κατάστρωνε. Αν λοιπόν η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης βρίσκεται σε μια εύρωστη οικονομική κατάσταση με ακίνητα στην κατοχή της αξίας εκατομμυρίων ευρώ, αυτό οφείλεται, όχι αποκλειστικώς αλλά σε ένα μεγάλο βαθμό στον Χαράλαμπο Κιαγχίδη. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα. Η όποια ακίνητη περιουσία διαθέτει το Σωματείο σήμερα είναι παρακαταθήκη του ιδρυτή του...

Ο Άρκον του Σαμοήλ

2010-02-18T23:32:00.000-08:00

Στα μέσα του Οχτώβρη, το κρύο άρχισε να σφίγγει. Πέρα μακριά, στα ψηλά βουνά της Άτρας είχε πέσει το πρώτο χιόνι. Οι άντρες του χωριού Μαναστήρ’ κόντευαν να τελειώσουν το κόψιμο και το κουβάλημα των καυσόξυλων από το δάσος της Άτρας. Ο Σαμοήλ, τούτη τη μέρα, θα έκανε τον τελευταίο δρόμο με το ζευγάρι του, για να συμπληρώσει τα χρειαζούμενα ξύλα του χειμώνα. Έζεψε, λοιπόν, στο ζυγό τα δύο γερά βόδια του και τράβηξε για το Αρκοφώλ, το κοντινό δάσος όπου είχαν φωλιές οι αρκούδες...

Προδημοσίευση από το βιβλίο του Χρήστου Σαμουηλίδη «Πέρα στην Ανατολή» (Κρατικό Βραβείο Διηγήματος-1980), που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Κυριακίδη

2010-01-05T03:03:00.001-08:00

2010-01-05T03:02:00.000-08:00

Στη δίνη των εξελίξεων…

2010-01-05T02:55:00.000-08:00

Σημείωμα της σύνταξης

Στα είκοσι και πλέον χρόνια της ενασχόλησης μου με τα ποντιακά πράγματα, μπορώ να θυμηθώ ελάχιστες περιόδους, όπως αυτή που διανύουμε, με τόσες πολλές και τόσο καταιγιστικές εξελίξεις γύρω από το «ποντιακό», ώστε να μην προλαβαίνουμε ακόμη και να τις παρακολουθήσουμε.
Η αρχή έγινε στα τέλη του Νοέμβρη με την απρόσμενη δήλωση του υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας Ερτογρούλ Γκιουνάι ότι η κυβέρνησή του εξετάζει πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο να επιτρέψει την απόδοση στη δημόσια λατρεία για μία φορά το χρόνο κάποιων σημαντικών χριστιανικών μνημείων της ανατολής, όπως η Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα και το αρμένικο μοναστήρι του Άκ Νταμάρ στη λίμνη Βαν. Ένα λοιπόν το κρατούμενο…
Λίγες ημέρες αργότερα ο γνωστός από τα επεισόδια του φετινού Δεκαπενταύγουστου Ιβάν Σαββίδης συναντά στη Μόσχα, στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου ενός οργανισμού οικονομικής συνεργασίας των χωρών της Μαύρης Θάλασσας, τον ίδιο τον πρόεδρο του τουρκικού κοινοβουλίου Μεχμέτ Αλί Σαχίν και του επιδίδει βίντεο με τα επεισόδια που σημειώθηκαν στην Παναγία Σουμελά. Και όχι μόνο αυτό, αλλά δηλώνει δημόσια ότι τόσο ο ίδιος, όσο και οι συμπατριώτες του στη Ρωσία και την Ελλάδα, κατάγονται από την αρχαία ελληνική πόλη της Τραπεζούντας την οποία και επιθυμούν να επισκέπτονται ανενόχλητοι. Και πως αντιδρά το Νο 3 της τουρκικής πολιτειακής ηγεσίας; Μη βιαστείτε να υποθέσετε ότι αποχωρεί οργισμένος καταγγέλλοντας την προβοκάτσια, γιατί θα διαψευστείτε. Με ύφος περίλυπο κι «άμον καπαετλής», ο πρόεδρος της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης δηλώνει: «Σέβομαι όλα τα θρησκεύματα στην τουρκική επικράτεια. Υπόσχομαι να διερευνήσω επιμελημένα όλες τις πλευρές του περιστατικού αυτού και τα στοιχεία που μου παρουσιάσατε. Το συντομότερο δυνατόν θα απαντήσω σ’ αυτό το θέμα καθώς και σε σας προσωπικά». Ο δε βουλευτής Τραπεζούντος Καμαλετίν Γκεκτάς που τον συνοδεύει, δηλώνει ότι «όλα όσα έγιναν στις 15 Αυγούστου ήταν αποτέλεσμα των λανθασμένων ενεργειών των τοπικών αξιωματούχων και όχι η γενική πολιτική του τουρκικού κράτους!»
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, λίγες ημέρες αργότερα ο Σαββίδης επισκέπτεται στην Κωνσταντινούπολη τον Οικουμενικό Πατριάρχη, σε μια συνάντηση με ιδιαίτερη σημασία, αφού είναι γνωστό ότι στο παρελθόν το Πατριαρχείο δεν έκρυβε την καχυποψία με την οποία αντιμετώπιζε τις κινήσεις του Σαββίδη, λόγω των αυξημένων αμυντικών αντανακλαστικών που έχει αναπτύξει απέναντι στην απροκάλυπτη επεκτατικότητα της ρωσικής ορθόδοξης εκκλησίας. Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς ειπώθηκε σε αυτή τη συνάντηση. Αμέσως μετά όμως και σε μία κίνηση με έντονη συμβολική σημασία ο Πατριάρχης τίμησε δημόσια το Σαββίδη, προσφέροντας του ένα δίσκο με εγχάρακτη παράσταση της Παναγίας της Παμμακαρίστου.
Το γράψαμε και τότε: με αιχμή του δόρατος το ζήτημα της Παναγίας Σουμελά έχει ανοίξει ένας νέος κύκλος εξελίξεων, η σοβαρότητα των οποίων μας επιβάλει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί και επιφυλακτικοί προς κάθε κατεύθυνση. Σε ότι όμως αφορά το Σαββίδη, δεν μπορώ να μην αναγνωρίσω ότι ο τύπος είναι παίκτης! Αργά και σταθερά, στα πλαίσια ενός ολοφάνερα μεθοδευμένου σχεδίου η τελική πράξη του οποίου δεν αποκλείεται να παιχτεί τον ερχόμενο Δεκαπενταύγουστο, κλείνει μέτωπα και χτυπάει πόρτες τις οποίες εμείς οι Πόντιοι της Ελλάδας -οργανωμένοι ή ανοργάνωτοι- δεν θα μπορούσαμε να χτυπήσουμε ποτέ (προς αποφυγήν δε παρεξηγήσεων υπογραμμίζω ότι τον άνθρωπο δεν τον έχω συναντήσει ποτέ μου, ούτε και ο ίδιος άλλωστε πιστεύω ότι είχε ποτέ κανέναν ιδιαίτερο καημό να γνωρίσει την αφεντιά μου).
Πάνω λοιπόν που πιστέψαμε ότι οι εβδομάδες που πέρασαν, έφεραν πολύ περισσότερες εξελίξεις απ’ όσες θα μπορούσαμε να χωνέψουμε, σκάει η «βόμβα» από την Τραπεζούντα: η ειδική επιστημονική επιτροπή που όρισε το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού βγάζει παντελώς άχρηστα τα έργα αποκατάστασης της Παναγίας Σουμελά, που διήρκεσαν δεκαέξι ολόκληρα χρόνια, κάτι άλλωστε που οι περισσότεροι από εμάς τους εξ Ελλάδος, που επισκεπτόμασταν κατά καιρούς το μνημείο, είχαμε διαπιστώσει με τα ίδια μας τα μάτια. Στις συζητήσεις που είχαμε με φίλους του «οργανωμένου ποντιακού χώρου», θέσαμε με επιτακτικό τρόπο το αίτημα να παρέμβουν άμεσα, ζητώντας απευθείας από το Τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού να συμμετάσχουν στο σχεδιασμό των νέων εργασιών. «Μα αυτά τα πράγματα δεν γίνονται έτσι», μου απάντησαν. «Οι κυβερνήσεις συνομιλούν με κυβερνήσεις, όχι με σωματεία…». Κούνια που μας κούναγε! Αν περιμένουμε από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΞ να μας εντάξει στο σχεδιασμό της, οι Τούρκοι θα έχουν προχωρήσει στην πέμπτη ή έκτη κατά σειρά ατυχή ανακαίνιση του μνημείου. Άλλωστε το μήνυμα των γειτόνων υπήρξε σαφέστατο: «ανοίξαμε και σας περιμένουμε!». Είναι φανερό ότι στο ζήτημα της Παναγίας Σουμελά μπορούμε να έχουμε λόγο, όχι τόσο με βάση το αναμφισβήτητο ηθικό δικαίωμα που μας παρέχει η ιστορία, όσο με βάση το απείρως πρακτικότερο επιχείρημα ότι είμαστε οι βασικοί πελάτες ενός προϊόντος που σχεδιάζεται χάριν ημών (και των διαρκών μειούμενων ευρόπουλων της τσέπης μας) κι ως εκ τούτου δικαιούμαστε να έχουμε άποψη για αυτό. Ας είμαστε πρακτικοί: αν δεν το κάνουμε, θα βρεθεί και πάλι κάποιος Ιβάν Σαββίδης να το κάνει για λογαριασμό μας…
Και μία εξέλιξη που δεν αφορά άμεσα το ποντιακό, αλλά έχει πολύ μεγάλη σημασία για την κατανόηση της σύγχρονης τουρκικής πραγματικότητας. Μου έλεγε κάποιος φίλος ότι λίγες μόλις ώρες μετά τη μετάδοση της γνωστής συνέντευξης που παραχώρησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο, η ιστοσελίδα μεγάλης ημερήσιας τουρκικής εφημερίδας κατακλύστηκε από πρωτοφανή αριθμό μηνυμάτων, που ήταν όλα (ή σχεδόν όλα) διθυραμβικά για το Βαρθολομαίο! «Μην απελπίζεσαι πατρίκ εφέντη…», έγραφε κάποιος, «κι εμείς πολίτες β’ κατηγορίας είμαστε. Είσαι με τους πολλούς….». Και κάποιος άλλος: «είναι δυνατόν να έχουμε στη χώρα μας ένα τέτοιο θεσμό με παγκόσμια ακτινοβολία, όπως το ελληνικό Πατριαρχείο, και να μην κάνουμε ότι μπορούμε για να τον αναδείξουμε;». Κάποια μάλιστα, ακόμη πιο προχωρημένα μηνύματα, έθεταν ακόμη και ζήτημα επιστροφής της Αγίας Σοφίας στη χριστιανική λατρεία! Είναι φανερό ότι κάτι αλλάζει στη γείτονα. Πριν από λίγα μόλις χρόνια μηνύματα όπως τα προηγούμενα θα ήταν αδιανόητα. Στην πολιτική όμως τίποτε δεν γίνεται τυχαία. Ο τουρκικός λαός βιώνει τα δικά του αδιέξοδα, που είναι τελείως διαφορετικά από τα δικά μας, τα καταναλωτικά. Ας ελπίσουμε να τα ξεπεράσει με τον καλύτερο τρόπο για αυτόν και -το κυριότερο- με έναν τρόπο που να μη θέτει σε κίνδυνο την ηρεμία της περιοχής.
Άφησα σκόπιμα για το τέλος μια εσωτερική είδηση, που είδε το φως της δημοσιότητας την ώρα περίπου που γράφονταν αυτές οι γραμμές: το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου έκανε δεκτό με ψήφους 3 έναντι 2 το αίτημα που υπέβαλε ο πρώην βουλευτής Μιχάλης Πρωτοπαπαδάκης για επανάληψη της ιστορικής «Δίκη των Έξι», η οποία έλαβε χώρα το 1922 και είχε ως αποτέλεσμα την εκτέλεση έξι εκ των οκτώ επιφανών πολιτικών και στρατιωτικών που είχαν θεωρηθεί ως βασικοί υπαίτιοι της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Είναι γεγονός ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες διεξήχθη η δίκη των Έξι, δεν ήταν οι ιδανικές, τουλάχιστον όπως θα τις αντιλαμβανόμασταν σήμερα. Οι Έξι όμως δεν ήταν τυχαία πρόσωπα. Υπήρξαν εμβληματικές προσωπικότητες της παλαιοελλαδίτικης πολιτικής αριστοκρατίας. Κάποια από τα παιδιά, τα ανίψια και τα εγγόνια τους έγιναν βουλευτές, υπουργοί, ακόμη και πρωθυπουργοί αυτού του τόπου. Κανένας όμως από αυτούς δεν τόλμησε ποτέ να θέσει ζήτημα επανάληψης της δίκης, τουλάχιστον όσο ζούσαν οι επιζώντες της Μικρασιατικής Καταστροφής. Γιατί λοιπόν τώρα;
Το θέμα ανοίγει τώρα, γιατί τώρα πίστεψαν κάποιοι ότι τελείωσαν με εμάς τους πρόσφυγες. Ο κ. Πρωτοπαπαδάκης έχει κάθε δικαίωμα να θέλει να απαλλάξει την οικογενειακό του όνομα από το όνειδος με το οποίο το βαρύνει η συμμετοχή του παππού του (ενός πολύ αξιόλογου κατά τα άλλα πολιτικού της εποχής εκείνης) στη λήψη των μοιραίων αποφάσεων που έκριναν οριστικά την τύχη του Μικρασιατικού ελληνισμού. Το θέμα όμως δεν είναι τι κάνει ο κος Πρωτοπαπαδάκης, αλλά κάνουμε εμείς. Θα το ανεχτούμε;

Από την αρχή οι εργασίες αποκατάστασης στο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά

2010-01-05T02:23:00.000-08:00

Σημαντικές αυθαιρεσίες και υπερβάσεις, που φτάνουν μέχρι την αυθαίρετη προσθήκη ολόκληρων ορόφων πάνω από κάποια από τα κτίρια του μοναστηριού, διαπίστωσε η ειδική επιστημονική επιτροπή που συγκρότησε το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού μετά από σωρεία σχετικών καταγγελιών. Σύμφωνα με το τελικό πόρισμα της επιτροπής, που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα, το 73% των εργασιών αποκατάστασης (οι οποίες σημειωτέον διήρκησαν πάνω από 16 χρόνια) θα πρέπει να επαναληφθεί από την αρχή.
Εδώ και χρόνια είχαν διατυπωθεί σοβαρότατες καταγγελίες, τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας, όσο και στο εξωτερικό, ότι οι εργασίες αποκατάστασης του μοναστηριού οδηγούσαν σε σημαντική αλλοίωση του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα του μνημείου. Απαντώντας στην πιο πρόσφατη από αυτές, εκείνη του προέδρου μίας από τις αντιμαχόμενες τεχνικές εταιρίες που ενεπλάκησαν κατά καιρούς στη διαδικασία αποκατάστασης, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Ertuğrul Günay αποφάσισε να συγκροτήσει ειδική επιστημονική επιτροπή, προκειμένου να διερευνηθούν οι καταγγελίες που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς σχετικά με την ποιότητα των έργων αποκατάστασης...

Μιχάλης Καλιοντζίδης: «Κοντεύουμε να ξεχάσουμε τον πραγματικό ήχο της λύρας»

2010-01-05T02:12:00.000-08:00

...διαφωνείς με την άποψη ότι το επίπεδο των λυράρηδων έχει ανέβει τα τελευταία χρόνια;
Όχι, δεν διαφωνώ. Απλά πιστεύω ότι έχουμε ανέβει τεχνικά, αλλά όχι και ποιοτικά. Οι νέοι λυράρηδες έχουν εκπληκτικές τεχνικές δυνατότητες, αλλά δεν κάνουν ορθή χρήση αυτών των δυνατοτήτων με βάση τα δεδομένα του οργάνου. Εδώ κινδυνεύουμε να ξεχάσουμε τον πραγματικό ήχο της λύρας. Αλλά και αυτό που λέμε, ότι έχουμε ανέβει τεχνικά, έχει τα όριά του. Αν πας σε ένα μπουζουκτζή και του παίξεις ένα μπουζικίστικό ταξίμι με τη λύρα, θα γελάσει. Το ίδιο κι αν επιχειρήσεις ένα βιολίστικο παίξιμο μπροστά σε έναν καλό βιολιστή. Δεν μπορούμε να σταθούμε ανάμεσα σε αυτά τα όργανα «μπουζουκίζοντας» ή «βιολίζοντας». Εκεί μπορείς να σταθείς μόνο ως λύρα, μόνον αν αξιοποιήσεις τα δικά σου ηχοχρώματα, που δεν μπορεί να τα προσεγγίσει ούτε το μπουζούκι, ούτε το βιολί. Έχεις αυτή τη δύναμη;

Ο Πόντος σήμερα: μικρές ειδήσεις από και για το σύγχρονο Πόντο, όπως τις αλιεύσαμε μέσα από τις σελίδες του τύπου...

2010-01-05T02:01:00.000-08:00

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το θέμα της Παναγίας Σουμελά…

Θετική κίνηση από Ερντογάν η επαναλειτουργία των ορθόδοξων εκκλησιών...

Συνάντηση του Ιβάν Σαββίδη με τον πρόεδρο του τουρκικού κοινοβουλίου...
Έρευνες για πετρέλαιο στα ανοιχτά της Σινώπης ...

Η Σταύρωση και Ανάσταση του Ακρίτα

2010-01-05T01:52:00.000-08:00

του Γιώργου Ι. Γεωργιάδη
Αυτόπτου Μάρτυρος

Πριν από ένα μήνα περίπου, βραδάκι, δέχθηκα ένα απρόσμενο τηλεφώνημα από τον λυράρη Κώστα Σιαμίδη. Ο υμνητής της Ματσούκας δεν τηλεφωνεί συχνά και ποτέ χωρίς κάποιο σοβαρό λόγο. Τέντωσα τα αυτιά μου περιμένοντας να ακούσω, καθώς η φωνή του από το κινητό του ερχόταν με θόρυβο, αφού ταξίδευε, κατά όπως φάνηκε, με το αυτοκίνητό του.
-«Είμαι με τον Γιώργο τον Στεφανίδη καθ’ οδόν προς Κοζάνη. Έχει δικαστήριο τον Δεκέμβριο με την Α.Ε.Π.Ι. Παρ’ τον να στα πει!»
Όντως μίλησα με τον αγαπητό Στεφανίδη από το Ανατολικό Πτολεμαΐδος , ο οποίος τελικά κατάγεται από το Περίβλεπτο Δράμας και το θρυλικό Καρμούτ Αργυρουπόλεως. Την 8η Δεκεμβρίου 2009 επρόκειτο να καθίσει στο εδώλιο, κατηγορούμενος από την Ανώνυμη Εταιρία Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΑΕΠΙ), διότι τραγούδησε «άνευ αδείας» στο μαγαζί που διατηρούσε στην Πτολεμαΐδα, το «Αναλλαγάδ’», κάποια ποντιακά τραγούδια. Ήθελε να κάνει συμβιβασμό με την ΑΕΠΙ, γιατί δεν άντεχε τα εδώλια. Είχε ακούσει λίγο νωρίτερα από τον Σιαμίδη για τις ενέργειες που ξεκίνησε η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος για την απελευθέρωση της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ποντιακού Ελληνισμού από τους εμπόρους.
Τον έπεισα να περιμένει και να αναθεωρήσει. Πήρα το προσωπικό του θέμα πάνω μου. Το έκανα συλλογικό. Το τηλεφώνημα αυτό ήλθε λίγες μέρες μόλις μετά τη συνάντηση της Επιτροπής Μουσικής της ΠΟΕ με τους Πόντιους ερμηνευτές και οργανοπαίκτες. Ήταν η χρυσή ευκαιρία, ο τέλειος συγχρονισμός.

Βασίλειος Κ. Βεηλικτσίδης: ένας άγνωστος Πόντιος συνθέτης της κλασσικής μουσικής

2010-01-05T01:45:00.000-08:00

Ένας άγνωστος στο ευρύ κοινό ποντιακής καταγωγής μουσικός με αξιόλογες σπουδές και σημαντικό εκπαιδευτικό έργο υπήρξε ο Βασίλειος Βεηλικτσίδης από την Αμισό. Κατά πάσα πιθανότητα δεν θα γνωρίζαμε τίποτε για αυτόν, αν δεν υπήρχε ο ακούραστος ερευνητής της μουσικής ιστορίας του νομού Σερρών, Γιώργος Αγγειοπλάστης, ο οποίος είχε την καλοσύνη να επικοινωνήσει μαζί μας και να θέσει στη διάθεσή μας πλήθος στοιχείων και ντοκουμέντων για τη ζωή και το έργο του. Ο Βασίλειος Βεηλικτσίδης λοιπόν γεννήθηκε στην πόλη της Σαμψούντας το 1885. Σπούδασε μουσική στην Κωνσταντινούπολη και μέχρι το 1922 διέπρεψε ως μουσικοδιδάσκαλος και διευθυντής ορχήστρας στη γενέτειρά του και άλλες πόλεις του Δυτικού Πόντου. Με τον ξεριζωμό κατέφυγε στην Ελλάδα και συνέχισε τη διδασκαλία της μουσικής αρχικά στη Φιλαρμονική της Λευκάδας και κατόπιν στα Ορφανοτροφεία της Κόνιτσας και το Αγροτικό Αρρένων Σερρών (1924-33)...

Οι ανθελληνικοί διωγμοί στον Πόντο μέσα από τα γερμανικά και τα αυστριακά έγγραφα

2010-01-05T01:38:00.000-08:00

του Κωνσταντίνου Φωτιάδη

καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Δυτ. Μακεδονίας

Είναι γεγονός ότι ορισμένοι Γερμανοί διπλωμάτες μη συμφωνώντας με την πολιτική της εθνοκάθαρσης που εφάρμοζε η στρατιωτική ηγεσία της χώρας τους, προσπάθησαν με αλλεπάλληλες ενέργειες προς την πολιτική τους ηγεσία, να διαχωρίσουν τουλάχιστον τη θέση και τις ευθύνες τους από τα γενοκτονικά μέτρα των Νεοτούρκων, ιδιαίτερα μετά την παγκόσμια κατακραυγή για το αρμενικό ολοκαύτωμα. Στις 16 Ιουλίου 1916 ο Γερμανός πρόξενος της Aμισού Kückhoff επισήμανε στο υπουργείο Εσωτερικών, στο Βερολίνο: «Από αξιόπιστες πηγές ολόκληρος ο ελληνικός πληθυσμός της Σινώπης και της παραλιακής περιοχής της επαρχίας Κασταμονής έχει εξοριστεί. Εξορία και εξολόθρευση είναι στα τουρκικά η ίδια έννοια, γιατί όποιος δε δολοφονείται, πεθαίνει ως επί το πλείστον από τις αρρώστιες και την πείνα»....

Η διατροφή ως μέσο διπλωματίας, προσέγγισης και καλλιέργειας σχέσεων

2010-01-05T01:30:00.000-08:00

του Θεοδόσιου Κυριακίδη

υποψ. διδάκτορα Νεότερης Ιστορίας

Στη σύντομη αυτή μελέτη μας δημοσιεύουμε δυο έγγραφα που καταδεικνύουν τη συμβολή της διατροφής στην οικοδόμηση κοινωνικών σχέσεων και στην προσέγγιση της εύνοιας υψηλών προσώπων. Μια από τις πολλαπλές λειτουργίες που έχει η προσφορά τροφίμων είναι η σύσφιξη των σχέσεων. Συγκεκριμένα θα καταδείξουμε μέσα από δυο ανέκδοτα έγγραφα τη συνήθεια των μοναστηριών του Πόντου να χρησιμοποιούν ως δώρα σε υψηλά πρόσωπα διατροφικά αγαθά υψηλής ποιότητας και στη συγκεκριμένη περίπτωση το φημισμένο βούτυρο που παρήγαγαν τα παρχάρια της Ματσούκας...

Οι Μωμόεροι του Πόντου

2010-01-05T01:11:00.000-08:00

του Δημοσθένους Οικονομίδη
από το "Ημερολόγιον της Μεγάλης Ελλάδος" (1927)

Τη νύχτα της παραμονής του νέου χρόνου μετά το δείπνο, ενώ από την μία παιδιά από διάφορες συνοικίες των πόλεων, των κωμοπόλεων ή και από τα χωριά, γυρίζοντας με φανάρια επισκέπτονταν συγγενικές ή γνωστές οικογένειες και χτυπώντας τις πόρτες των σπιτιών ψάλλανε μπροστά στην πόρτα τα συνηθισμένα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα: «Αρχή κάλαντα κι αρχή του χρόνου κλπ.», από την άλλη νεαροί και άνδρες μεταμφιεσμένοι και με μάσκες στα πρόσωπά τους, έρχονταν κατά ομάδες στα σπίτια συγγενών, γειτόνων ή και στενών φίλων και εκεί προξενούσαν ευθυμία και ασυγκράτητα γέλια στους παρισταμένους με κάθε είδους κωμικές παραστάσεις, με φράσεις, με αστείους ή και κοροϊδευτικούς διαλόγους, με μιμητικές ή αλλόκοτες κινήσεις του σώματος. Ακόμα και με χορό που συνοδευόταν από το τραγούδι του Κιόρογλου και με λύρα και νταούλι ή ζουρνά. Και όταν έλειπαν τα μουσικά αυτά όργανα, με τον κρότο ξύλινων κουταλιών, τα οποία καθώς ακουμπούσαν μεταξύ τους από το κυρτό μέρος, κρατημένα όρθια από την λαβή τους με το αριστερό χέρι του παίκτη, έκαναν ρυθμικό κρότο, κάθε φορά που η λαβή του άλλου κουταλιού που κρατιόταν στο αριστερό χέρι κατέβαινε και ανέβαινε ανάμεσά τους, σύμφωνα με τον χρόνο του τραγουδιού...

Λαογραφικά του Ακ Νταγ Ματέν: το παρακάθ' της μάνας Μαραντάβας

2010-01-05T01:05:00.000-08:00

του Μάραντου

Όλες οι καλοσυνάτες γριούλες του χωριού με τα μαύρα τσεμπέρια και τα κλεφτοφάναρα στο χέρι ερχόντανε σπίτι μας, για «παρακάθ’», που γινότανε με μεγάλη ευχαρίστηση και αίσθημα αλληλεγγύης. Κάπου-κάπου ξεσπούσανε και σε μοιρολόγια πάνω στο σιδερένιο κρεβάτι της μάνας Μαραντάβας και κάποιοι ηλικιωμένοι, όταν παραβρισκόντανε, αναστέναζαν κι αυτοί. Διπλωμένος σε μια γωνιά του κρεβατιού, νόμιζα πως καθοδηγούσα αυτό το μαγευτικό απόμακρο όνειρο, μέχρι που σιγά-σιγά με γλυκοκοίμιζε...

2009-11-20T10:58:00.000-08:00

Σημείωμα της σύνταξης

2009-11-20T10:51:00.000-08:00

Η γλώσσα που δεν είχε το κουράγιο να πεθάνει...

Όταν ο εκ των κορυφαίων Ποντίων φιλολόγων της πρώτης προσφυγικής γενιάς, αείμνηστος Ιορδάνης Παμπούκης, έγραφε πριν από πολλά χρόνια εκείνο το περίφημο «η ποντιακή γλώσσα δεν έχει το κουράγιο να πεθάνει», δεν θα μπορούσε να φανταστεί την τεράστια δημοτικότητα που θα γνώριζε η φράση του αυτή μέσα στην επόμενη πεντηκονταετία. Και δεν εννοώ τόσο την πανηγυρική επανάληψή της από τον τότε πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου κατά 1ο Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού (1985), όσο τη διαχρονική κακοποίηση που υφίσταται ακόμη και σήμερα από τα χείλη διαφόρων, αρμοδίων και μη, παραγόντων του ποντιακού χώρου, που τη χρησιμοποιούν δίκην μαρξιστικού τσιτάτου, προκειμένου να καλύψουν την απουσία οποιασδήποτε πολιτικής γύρω από το ζήτημα της επιβίωσης της ποντιακής γλώσσας.
Γιατί τα λέω όλα αυτά; Πολύ απλά γιατί φοβάμαι ότι η ατάκα του Παμπούκη, όσο έξυπνη κι αν ακούγεται, δεν είναι πλέον σε θέση να εκφράσει τη σύγχρονη πραγματικότητα. Η ποντιακή γλώσσα δεν μπορεί να έχει κανένα κουράγιο, για τον πολύ απλό λόγο ότι οι πεθαμένοι (ή έστω οι ετοιμοθάνατοι) συνήθως δεν διακρίνονται για το κουράγιο τους. Και η ποντιακή γλώσσα, τουλάχιστον με τους όρους υπό τους οποίους επιβιώνει μέσα στα πλαίσια της σύγχρονης νεοελληνικής κοινωνίας, έχει απολέσει από καιρό όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να χαρακτηρίσουν μια γλώσσα ως ζωντανή και λειτουργική...

Ο Πόντος σήμερα: Μικρές ειδήσεις από το σύγχρονο Πόντο, όπως τις αλιεύσαμε μέσα από τις σελίδες του Τουρκικού τοπικού τύπου

2009-11-20T10:43:00.000-08:00

Ιστορική επίσκεψη των πρεσβευτών των χωρών μελών της Ε.Ε. στην Τραπεζούντα. Δηλώσεις των ευρωπαίων διπλωματών για το θέμα της Παναγίας Σουμελά

Πολιτιστικό κέντρο «Τοπάλ Οσμάν» στην Κερασούντα!!!

Ένταση στις τούρκο-ισραηλινές σχέσεις από τα επεισόδια στην Τραπεζούντα

Ρωσοτουρκική συνεργασία για την κατασκευή διυλιστηρίου πετρελαίου στο Τσεϊχάν

Τα μουσεία της Μαύρης Θάλασσας

2009-11-20T10:40:00.000-08:00

Από την Τραπεζούντα και την Κερασούντα ως τη Ριζούντα έως την Αμάσεια, πλήθος μουσείων, αλλά και μικρών εθνογραφικών συλλογών, δίνουν στον επισκέπτη μια μοναδική ευκαιρία να ταξιδέψει στην ιστορία του τόπου. Ενός τόπου που υπήρξε για χιλιάδες χρόνια σταυροδρόμι λαών και πολιτισμών, ίσως μάλιστα ένα από τα πιο πολυσύχναστα, απ’ όσα γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα...
Τα μουσεία της Μαύρης Θάλασσας δεν συγκαταλέγονται μεταξύ των αγαπημένων προορισμών των ελλήνων τουριστών, που επισκέπτονται κάθε χρόνο κατά χιλιάδες την περιοχή. Το γεγονός δεν έχει να κάνει μόνο με τη γνωστή αδιαφορία των νεοελλήνων για τα μουσεία: καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων που ταξιδεύουν στον Πόντο είναι απόγονοι προσφύγων που εκδιώχθηκαν με τη μικρασιατική καταστροφή, θέλουν κυρίως να δουν τους τόπους όπου έζησαν οι δικοί τους άνθρωποι, τα σπίτια, τα χωριά τους και όσα από τα θρησκευτικά τους μνημεία διασώθηκαν από το πέρασμα του χρόνου.
Αυτό όμως δε σημαίνει ότι ο Πόντος δεν έχει πολλά -και σε ορισμένες περιπτώσεις εξαιρετικά ενδιαφέροντα-μουσεία. Από την Τραπεζούντα και την Κερασούντα ως τη Ριζούντα έως την Αμάσεια, πλήθος μουσείων, αλλά και μικρών εθνογραφικών συλλογών, δίνουν στον επισκέπτη μια μοναδική ευκαιρία να ταξιδέψει στην ιστορία του τόπου. Ενός τόπου που υπήρξε για χιλιάδες χρόνια σταυροδρόμι λαών και πολιτισμών, ίσως μάλιστα ένα από τα πιο πολυσύχναστα, απ’ όσα γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα...

Ποντιακή Μουσική και Πνευματικά Δικαιώματα

2009-11-20T08:11:00.000-08:00

Τι σχέση μπορεί να έχουν τα παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου, οι ανώνυμοι δημιουργοί των οποίων έχουν περάσει εδώ και πολλά χρόνια στην αιωνιότητα, με τη σύγχρονη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων; Μη βιαστείτε να απαντήσετε αρνητικά, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να εκτεθείτε…

Το ζήτημα ήρθε στην επικαιρότητα χάρις στην πρόσφατη πρωτοβουλία της αρμόδιας επιτροπής Πολιτισμού της Παμποντιακής να συγκαλέσει σύσκεψη των Ποντίων λυράρηδων και τραγουδιστών με βασικό θέμα την αντιμετώπιση του φαινομένου της ιδιοποίησης παραδοσιακών στίχων και μελωδιών από σύγχρονους «δημιουργούς», αλλά και της απαίτησής τους να εισπράττουν πνευματικά δικαιώματα για αυτά. Αρκεί να σημειωθεί ότι στα «κιτάπια» της ΑΕΠΙ, δηλαδή της
εισπρακτικής Ανώνυμης Εταιρίας Πνευματικών Δικαιωμάτων, για την οποία πολύς λόγος έχει γίνει τα τελευταία χρόνια, δίπλα στο όνομα σύγχρονων και σε αρκετές περιπτώσεις ζώντων καλλιτεχνών εμφανίζονται κατοχυρωμένα γνωστά παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου, μεταξύ των οποίων μερικά από τα αρχαιότερα αριστουργήματα της επικής ποιητικής μας παράδοσης, αλλά και μελωδίες γνωστών ποντιακών χορών, όπως η «σερανίτσα»...

Συνέντευξη: Ερμής Μουρατίδης

2009-11-20T07:58:00.000-08:00

Ο νεοελληνικός πολιτισμός δεν γεννήθηκε στην Ελλάδα,
αλλά στη Μ. Ασία και τον Πόντο...

...δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό να σας ζητήσω να σχολιάσετε αυτό που λένε κάποιοι, ότι είστε ιδιότροπος άνθρωπος...
Μπορεί να είμαι πράγματι ιδιότροπος, αλλά μόνο θεατρικά. Να πιούμε 100 καφέδες, να κάνουμε παρέα, αλλά όταν πρόκειται για το ποντιακό θέατρο, είμαι άτεγκτος. Δεν ξέρεις,
κύριε; Κάτσε στην άκρη και μάθε από αυτούς που ξέρουν. Δεν μπορείς; Κανένα πρόβλημα, δεν είναι υποχρεωτικό να σώσεις εσύ το ποντιακό θέατρο. Αν όμως το κάνεις, πρέπει
να το κάνεις σωστά. Τι θα πει ιδιότροπος; Ιδιοτροπία μου είναι η αγάπη μου επί του αντικειμένου μου. Δε δέχομαι συμβιβασμούς πάνω στον έρωτά μου για το ποντιακό θέατρο.
Αν αυτό είναι ιδιοτροπία, τότε ναι, είμαι ιδιότροπος.

Τα σπίτια μας τα πατρικά, τα ακατοίκητα!

2009-11-20T07:49:00.000-08:00

του Μάραντου

…Μετά από χρόνια, όταν έφτασα στο σπίτι μου το πατρικό, το ακατοίκητο, με τα συνταγμένα δωμάτια δεξιά και αριστερά, άρχισα να ανοίγω τις πόρτες με τα κλειδιά που κρέμονταν πάνω στις κάσες κι ήταν περασμένα στο άσπρο πλακέ το λάστιχο.
Το τρυπητό κλειδί της κρεβατοκάμαρας με τη σαραβαλιασμένη πόρτα, κάθε φορά που το ’πιανα, δεν ξέρω γιατί, το γύριζα ανάποδα και το σφυρούσα δυνατά.
Τώρα που παρασκούριασε κι αυτό, δεν το ρισκάρισα καθόλου. Το σεντούκι, στέναζε από τα «τισέκια και τα γεργάνια» και τα πλουμιστά υφάσματα και η μικρή η σιφονιέρα, που μύριζε βαριά τη ναφθαλίνη, από ζακέτες, ριγωτές πυτζάμες, χνουδάτες ρόμπες, φαρδιές γραβάτες, χειροποίητα σεμεδάκια με μπουλτούρα και πολλές παλιές φωτογραφίες μέσα στην χαρτονένια κάσα...

Μαύρη θάλασσα:Λίκνο πολιτισμού και βαρβαρότητας

2009-11-20T07:39:00.000-08:00

του Neal Ascherson

...Οι τουρκικοί ταξιδιωτικοί οδηγοί που πουλιούνται στην Πλατεία Ταξίμ δίνουν την εξής εκδοχή για την Kαταστροφή του 1923: «Μετά την ανακήρυξη της Δημοκρατίας, οι Έλληνες που ζούσαν στην περιοχή γύρισαν στη δική τους χώρα και το Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά εκκενώθηκε και εγκαταλείφθηκε». Στη δική τους χώρα; Γύρισαν; Οι άνθρωποι αυτοί είχαν ζήσει στον Πόντο τρεις περίπου χιλιάδες χρόνια. Η ποντιακή διάλεκτός τους ήταν ακατανόητη στους Αθηναίους του εικοστού αιώνα. Ο κόσμος τους ήταν η ακτή της Μαύρης Θάλασσας και οι οικογενειακές τους σχέσεις με το εξωτερικό ήταν με την τεράστια ελληνοποντιακή κοινότητα, η οποία είχε ήδη εγκατασταθεί στη Ρωσική Αυτοκρατορία: στον Καύκασο, στην Κριμαία και στις χώρες γύρω από τη θάλασσα του Αζόφ...
...Όμως οι Ελληνοπόντιοι ήταν κάθε άλλο παρά νεκροί. Από πατρίδα με σκορπισμένα παιδιά, ο Πόντος είχε μετατραπεί σε διασπορά. Ένα μέρος αυτής της διασποράς ζούσε τώρα στην Ελλάδα, παραμένοντας για τους υπόλοιπους κατοίκους της Ελλάδας ένα αινιγματικό, εσωστρεφές έθνος μέσα στο έθνος. Το άλλο μέρος εξαφανίστηκε πίσω από τα τείχη του κάστρου της Σοβιετικής Ένωσης, και ο έξω κόσμος, συμπεριλαμβανομένης και της πλειονότητας των Ελλήνων, τους ξέχασε. Εκείνοι όμως, απ’ ό,τι αποδείχτηκε, δεν ξέχασαν ούτε τον Πόντο ούτε την Ελλάδα...

Tο προσφυγικό ζήτημα στον Πόντο: Μουσουλμάνοι πρόσφυγες στα ελληνικά χωριά της Σαμψούντας

2009-11-20T07:36:00.000-08:00

του Κωνσταντίνου Φωτιάδη

...Tο προσφυγικό ζήτημα στον Πόντο ξεκίνησε το Μάιο του 1914. Στις 15 Μαΐου ο μουτεσαρίφης της Aμισού προσκάλεσε στο γραφείο του οκτώ μουχτάρηδες χριστιανικών χωριών και διέταξε να ετοιμάσουν καταλύματα για εκατό οικογένειες προσφύγων. H αναμονή 25.000 προσφύγων είχε ανησυχήσει τους κατοίκους των ελληνικών χωριών, επειδή, με το δίκιο τους, υποπτεύονταν ότι θ’ αναλάμβαναν οι ίδιοι το δυσβάστακτο κόστος της εγκατάστασής τους. Γι’ αυτό και αντέδρασαν δυναμικά, όταν ο μουτεσαρίφης ανακοίνωσε ότι, πέντε χιλιάδες απ’ αυτούς είχαν ήδη αναχωρήσει με προορισμό την περιφέρειά τους.
O έντονος φόβος που επικρατούσε προ πολλού στα ελληνικά χωριά του Πόντου, εξαιτίας της ψυχολογικής βίας και τρομοκρατίας, της στρατολογίας, της αύξησης των φόρων, του προσφυγικού ζητήματος και των σποραδικών εγκληματικών ενεργειών εκ μέρους των μουσουλμάνων περιοίκων αλλά και των τοπικών αρχών, ιδιαίτερα μετά τους βαλκανικούς πολέμους, οδήγησε πολλούς Έλληνες στην απόφαση της αναγκαστικής εξόδου. Στις 17 Μαΐου ο πρόξενος Aμισού Αποστολόπουλος ενημέρωνε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών: «... το ρεύμα της μεταναστεύσεως μεταξύ των εν τοις περιχώροις της Aμισού και του εσωτερικού αυτής χριστιανών αυξάνει. Παρά τας επανειλημμένας νουθεσίας μου φεύγουσιν αρκετοί εις εκάστην παρουσιαζομένην ευκαιρίαν, ως πληροφορούμαι δε πάντες σχεδόν οι ακτήμονες γεωργοί, καπνεργάται κλπ. εισίν έτοιμοι προς αναχώρησιν, αμ’ ως η ευκαιρία παρουσιασθή... Eις χωρία ολόκληρα δεν συναντά τις ή μόνον γυναίκας, παιδία κάτω των 16 ετών και γέροντας, πάντες οι άνδρες μέχρι του 50 σχεδόν έτους φεύγουσιν εις Eλλάδα, Pωσσίαν ή αλλαχού»...

Δημώδη Άσματα-Παραλογές. «Της Τρίχας το γεφύρι»: ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα

2009-11-20T07:25:00.000-08:00

του Στυλιανού Ιωαννίδη

...Δημοτικά τραγούδια, γνωστά σε όλους ή τους περισσότερους λαούς της Βαλκανικής, υπάρχουν σε ικανοποιητικό αριθμό. Από όλα όμως δύο είναι εκείνα, που ίσως έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη διάδοση σ’ ολόκληρη τη Βαλκανική. Και τα δύο είναι ελληνικά, προέρχονται από τον περίφημο κύκλο των Παραλογών και έχουν βάση τους λαϊκές δοξασίες, αντίστοιχες με το περιεχόμενό τους. Τα δύο αυτά τραγούδια είναι του Γεφυριού της Άρτας και το τραγούδι του Νεκρού Αδερφού. Εμείς πρόκειται να αναφερθούμε στο πρώτο -όχι στο γνωστό σε όλους περιεχόμενό του, αλλά στην καταγωγή του- ως το πλέον αντιπροσωπευτικό για τον ποντιακό ελληνισμό, από τον κύκλο των Παραλογών, τον πιο πολυδιαβασμένο από το σύνολο των δημοτικών τραγουδιών. Πολυτραγουδημένο και ιδιαιτέρως αγαπητό στους Ποντίους. Αποτέλεσε παράλληλα θέμα θεατρικών παραστάσεων, το οποίο μάγευε το κοινό με όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των παραλογών που προαναφέραμε...

Ιεροκλή Γωνιάδη: «Αναμνήσεις στο πέρασμα της πολυτάραχης ζωής μου»

2009-11-20T07:06:00.000-08:00

...Κυνηγούσα πολύ τη δουλειά. Η μάνα μου πήγαινε και αγόραζε υφάσματα για ρούχα ή σκεύη. Τι να έκανε; Από την αρχή έπρεπε στήσουμε το νοικοκυριό. Ούτε ρούχα, ούτε πάπλωμα είχαμε. Εκείνο που είχαμε έγινε σχεδόν κουρέλι στους δρόμους, ούτε στρώμα, ούτε μαγειρικά σκεύη. Τίποτα δεν υπήρχε. Μόνον έναν πιάτο είχαμε και δύο κουτάλια. Στο δωμάτιο βρήκαμε και ένα εικόνισμα της Παναγίας. Ήτο το εικόνισμα του πατέρα μου που το άφησε εκεί φεύγοντας για τη Σαμψούντα. Είχαμε κι ένα μικρό εικόνισμα της καλογριάς που πέθανε εις το Ερζερούμ. Όλη η περιουσία η κινητή ήτο αυτή.
Πέρασε η εποχή των πορτοκαλιών. Τι έπρεπε να κάνουμε; Άρχισα να πουλάω καραμέλες, αλλά δεν γινόταν τίποτα. Η πληθώρα των προσφύγων έφυγε. Έμειναν πολύ λίγοι. Κατά την άνοιξη πήραμε απόφαση όλα τα παιδιά που ήμασταν στο ίδιο σπίτι να κάνουμε το λούστρο. Έπρεπε όμως να αγοράσουμε κασελάκι, βούρτσες, πογιές και όλα τα σύνεργα. Χρήματα όμως που; Όλα αυτά στοιχίζανε περί τις τρεις παγκανότες. Πήγαμε και δουλέψαμε στο δημόσιο δρόμο σπάνοντας σκυρόδεμα. Εγώ πήγα τελευταίος από όλους…

Από τις μνήμες της πρώτης προσφυγικής γενιάς: Θεόφιλος Χαλκίδης (τελευταίο)

2009-11-20T06:58:00.000-08:00

...Με βαριά καρδιά φύγαμε απ’ το Γύθειον με επτά συντρόφους μου πεζοί για την Σπάρτη και μόλις φθάσαμε, παρουσιασθήκαμε στον Νομάρχη και ζητήσαμε ψωμί και δουλειά. Έν τω μεταξύ
ήλθαν κι άλλοι πρόσφυγες και ο Νομάρχης μας έδωσε κατάλυμα, έκανε καταγραφή τους πρόσφυγας και μας έδωσε ψωμί. Εις την Σπάρτην έμεινα εώς οκτώ μήνες και είχα μια παρέα
τουρκόφωνους Παφραίους που δεν ήξεραν την ελληνικήν γλώσσα, αλλά γερά παιδιά, αντάρτες στα βουνά του Πόντου, και οι οικογένειες τους σφάγηκαν απ’ τους Τούρκους. Με παρακάλεσαν να τους βρω δουλειά στο σκάψιμο αμπελιών και θα έπαιρνα το μερίδιο μου απ’ τη δουλειά.
Τους βρήκα πολύ δουλειά και με στρέμμα έπαιρνα δουλειά και βγάζαμε έως τριάντα και σαράντα δραχμές, η δραχμή τότε ήταν ακριβή, και κερδίσαμε αρκετά λεφτά.
Εντωμεταξύ έγραφα σε διάφορα μέρη της Ελλάδος για να βρω τους οικείους μου, έγραφα και για πολλούς πρόσφυγες που παρακαλούσαν για να βρουν τους οικείους και συγγενείς τους. Γνώρισα πολλούς Σπαρτιάτες και στην πόλη και στα γύρω χωριά και μου συνιστούσαν να μη φύγω και να πανδρευτώ να μείνω εκεί...

Ονομαστικόν Αρχείον Αγροτών Προσφύγων

2009-11-20T06:50:00.000-08:00

Ανακαλύψτε την καταγωγή της οικογένειάς σας. Για πρώτη φορά τα ονόματα των αρχηγών των προσφυγικών οικογενειών από τον Πόντο, που εγκαταστάθηκαν σε κάθε χωριό της Ελλάδας. Σε αυτό το τεύχος: Αδραχτόπουλος-Αθανασιάδης

Εν τύποις: μια σελίδα για το ποντιακό (και όχι μόνο) βιβλίο...

2009-11-20T06:14:00.000-08:00

Αυτό το μήνα παρουσιάζουμε το βιβλίο του καθηγητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Αλέξη Γ. Σαββίδη "Ιστορία της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών της Τραπεζούντας"

Η σελίδα του Αλέξη Παρχαρίδη

2009-11-20T06:08:00.001-08:00

Ο Αλέξης Παρχαρίδης επιλέγει κάθε μήνα τα ωραιότερα παραδοσιακά ποντιακά δίστιχα

... ’Σ’ σο στούδ’ εντώκα κι έπλωσα τση κάμας ιμ’ την άχναν,
τ’ αρνί μ’ κοιμάται απεσκές κι εγώ οξωκά ’ς σην πάχνιαν.

Ας εξέρ’να μικρόν αρνί μ’ και πού καικά εβλάβες,
τραβάγγελον θ’ εποίνα ’σε με δώδεκα ποππάδες...